Ukraińskie przepisy zmieniają się także dla polskich inwestorów

Dlaczego warto inwestować na Ukrainie?

Z powodu udzielanych gwarancji: w przypadku zmian pogarszających sytuację inwestora na jego wniosek można stosować pierwotne zasady przez okres do 10 lat. Gwarantuje się nienaruszalność mienia, ochronę przed nacjonalizacją itp. Wyjątki znajdują zastosowanie wyłącznie w razie klęsk żywiołowych, wypadków, epidemii. Ponadto inwestorzy zagraniczni mają prawo do odszkodowania, w tym od utraconych zysków ze względu na działania, zaniechania lub nienależyte wykonanie obowiązków przez organy państwowe lub ich funkcjonariuszy. Ponadto zapewniony jest bezpłatny transfer przychodów, zysków i innych funduszy otrzymanych w wyniku inwestycji zagranicznych - oczywiście po odprowadzeniu podatków itp. obowiązkowych płatności.

Czy polski przedsiębiorca może liczyć na dotacje lub inną pomoc w wejściu na rynek ukraiński?

Tak, ale to zależy od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Szczególnie uprzywilejowane są podmioty działające w rolnictwie, ale i w dziedzinie innowacji, a zwłaszcza alternatywnych źródeł energii. Równolegle istnieją fundusze dla przedsiębiorców zatrudniających osoby bezrobotne.

Do jakich instytucji należy się zwrócić, aby otrzymać pomoc? Chodzi mi zwłaszcza o takie, które mogą wykorzystać podmioty z Polski.

Przede wszystkim do Rady Przedsiębiorców przy Radzie Ministrów. Bezpośrednio dla pomocy zagranicznym inwestorom powołane jest przedsiębiorstwo państwowe "????????????", działające w ramach Państwowej Agencji. Jego rola to odpowiadanie na pytania inwestorów (http://www.ukrproject.gov.ua/page/?dine-investitsiine-vikno).

Na poziomie lokalnym zostały opracowane i przyjęte programy przyciągnięcia inwestycji. Takie programy są węższe w porównaniu do krajowych, ale wskazują kierunki rozwoju przyjęte w określonych regionach. Na przykład w budowę hoteli i innych obiektów turystycznych najlepiej zainwestować na Krymie. Planowane jest tam znaczne zwiększenie napływu inwestycji zagranicznych dla rozwoju turystyki w celu osiągnięcia europejskich standardów i norm.

Czy dostrzegalne są jakieś tendencje w rozwoju przedsiębiorczości na Ukrainie?

System sądownictwa na Ukrainie wciąż jest w procesie rozwoju, trwa reforma doprowadzenia jego wydajności do standardów Unii Europejskiej. Przyjęto m.in. ustawę o sądownictwie i statusie sędziów oraz nowelizację kodeksu handlowego. Są także inne inicjatywy, już dające pozytywne rezultaty w sferze ochrony praw i interesów osób fizycznych i prawnych.

W szczególności nowelizacje przepisów o postępowaniu gospodarczym przyjęte w latach 2010 - 2012 poprawiły warunki prowadzenia działalności. Znacznie skrócono czas trwania sporów gospodarczych oraz usprawniono sposób zabezpieczania roszczeń, którego nadużywanie uprzednio prowadziło do bankructw.

Pozytywnym elementem reformy sądownictwa było wprowadzenie elektronicznego rozdziału spraw. Wzmocniło to zaufanie do obiektywizmu sądu. Ponadto utworzono Wyższy Sąd Wyspecjalizowany do rozpatrywania spraw cywilnych, który zmniejsza niejednolitość orzeczniczą.

Co stoi na przeszkodzie w prowadzeniu interesów na Ukrainie?

Wyzwania związane z działalnością gospodarczą na Ukrainie wynikają zwłaszcza z luk w prawie podatkowym. Przyjęcie nowego kodeksu podatkowego przyniosło tu już pozytywne rezultaty. Niestety większości problemów dotyczących egzekucji kodeks nie rozwiązał, zwłaszcza w zakresie odzyskiwania VAT. W lipcu tego roku zostały wyeliminowane minimalne wymagania dotyczące rejestracji płatnika VAT.

Czy jakieś problemy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej zostały niedawno na Ukrainie rozwiązane?

Rząd podejmuje zdecydowane kroki w celu efektywnej egzekucji prawa. Polepsza się służbę państwową, system sądownictwa (w tym samo postępowanie sądowe), podejmuje się działania antykorupcyjne. Ograniczono zezwolenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Postępuje uproszczenie systemu podatkowego. Wprowadzono moratorium na wykonywanie kontroli przez organy podatkowe w małych i średnich przedsiębiorstwach. Poprawiono regulacje w zakresie fuzji i przejęć przez zmianę ustawy o spółkach akcyjnych - m.in. w odniesieniu do procesu zakupu pakietu kontrolnego.

Czy funkcjonują na Ukrainie specjalne strefy ekonomiczne, które zapewniają przedsiębiorcom np. ulgi podatkowe?

Istnienie takich stref przewidziano w ustawie. Jest to częścią polityki ekonomicznej kraju. W takich strefach obowiązują zwolnienia dla inwestorów krajowych i zagranicznych. Zaznaczam, że jest ich całkiem sporo. Dla przykładu, utworzono korytarz transportowy Gdańsk - Odessa w regionie wołyńskim (Specjalna Strefa Ekonomiczna "Interport Kowel").

Czy polski biznesmen może złożyć skargę do Sądu Konstytucyjnego Ukrainy?

Konstytucja gwarantuje prawo każdej osobie do złożenia wniosku do dowolnej agencji rządowej, w tym Sądu Konstytucyjnego Ukrainy. Zgodnie z art. 26 ust. 1 Konstytucji Ukrainy cudzoziemcy i bezpaństwowcy, którzy są na Ukrainie, mogą korzystać z tych samych praw i wolności co obywatele Ukrainy. Ponadto zgodnie z art. 43 ustawy o Sądzie Konstytucyjnym Ukrainy, podmiotami mającymi prawo odwołania do Sądu Konstytucyjnego Ukrainy są obywatele Ukrainy, cudzoziemcy, bezpaństwowcy i osoby prawne.

Może zdarzył się już taki przypadek?

Nie słyszałem.

Jakie błędy popełniają przedsiębiorcy zagraniczni wchodzący na rynek ukraiński? I czego powinni unikać inwestorzy z Polski?

Często decydują się na najbardziej rozreklamowane, ale nieprofesjonalne firmy konsultingowe i prawne. Innym błędem bywa chęć odnalezienia osób władających językiem inwestora, lecz niezwiązanych z doradztwem prawnym. Wreszcie wybór niewłaściwej formy prawnej firmy prowadzi do znacznych kosztów podatkowych, szczególnie w zakresie podwójnego opodatkowania, i opóźnień w uzyskaniu pozwoleń.

Nad likwidacją jakich barier pracuje się obecnie?

Nad poprawą i uproszczeniem systemu podatkowego. Ponadto priorytetem jest zakończenie reformy administracyjnej na Ukrainie. Pracujemy nad ograniczeniem kontroli przedsiębiorstw. Dzisiaj stanowisko rządu Ukrainy w tej sprawie jest jasne: "Nie będziemy zabijać kury, która znosi złote jaja".

Znacznie skrócono terminy trwania sporów gospodarczych oraz usprawniono sposób zabezpieczania roszczeń, którego nadużywanie uprzednio prowadziło do bankructw

@RY1@i02/2012/211/i02.2012.211.21500020a.802.jpg@RY2@

Prof. Władisław Leonidowicz Fedorenko, doradca ministra sprawiedliwości, dziekan Akademii Spraw Wewnętrznych w Kijowie, członek Rady Konstytucyjnej Ukrainy, odznaczony orderem "Zasłużony Prawnik Ukrainy"

Rozmawiał: Bartosz Mendyk