Nowe zasady wsparcia w nowej perspektywie

Dobrą wiadomością dla przedsiębiorców z punktu widzenia zasad rozliczania projektów w nowej perspektywie jest utrzymanie kwalifikowalności podatku VAT w projektach podmiotów, u których nie ma możliwości zwrotu podatku od towarów i usług. Katalog kwalifikowanych kategorii wydatków pozwoli zatem refundować podatek VAT od poniesionych w ramach projektu wydatków.

Istotną zmianą jest również to, że nowe regionalne programy pomocowe, z których będą mogli korzystać m.in. przedsiębiorcy, będą instrumentami dwufunduszowymi, co oznacza, że z ich środków firmy będą mogły współfinansować nie tylko inwestycje "twarde", lecz także sfinansować szkolenia.

Zwiększona kontrola

Jednym z obszarów, w ramach których planowane zmiany zajdą głównie w wymiarze ilościowym, są kontrole projektów. Nowe umowy o dofinansowanie utrzymają zapisy dotyczące obowiązku poddania się przez beneficjenta kontroli.

W nowej perspektywie jeszcze większy nacisk zostanie położony na sprawdzenie poprawności wydatków. Dla beneficjentów oznacza to więcej kontroli ich przedsięwzięć. Wynika to m.in. z tego, że Parlament Europejski od kilku lat wskazuje na potrzebę zwiększenia roli najwyższych organów kontroli w państwach członkowskich w kontrolowaniu wykorzystania funduszy UE w celu poprawy zarządzania środkami wspólnotowymi i uzyskania dodatkowej pewności, że unijne środki ?nansowe są prawidłowo wykorzystywane.

Upoważnione do przeprowadzenia kontroli organy się nie zmienią. Spośród agencji, które mają prawo dokonywania kontroli projektów unijnych, są podmioty pełniące funkcje instytucji wdrażających oraz instytucji zarządzających, w zależności od programu operacyjnego są to m.in: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Ministerstwo Gospodarki, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Warto również wspomnieć o wyspecjalizowanych w tym instytucjach (Komisja Europejska - audyty, Europejski Trybunał Obrachunkowy - Traktat Brukselski, OLAF - Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, Instytucja Audytowa, Instytucja Certyfikująca, Najwyższa Izba Kontroli, Urząd Zamówień Publicznych, urzędy kontroli skarbowej - noty sygnalizacyjne, regionalne izby obrachunkowe.

Szczególnym obszarem zainteresowania realizowanych projektów będzie dokładna weryfikacja bezwzględnego przestrzegania warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (w tym monitoringu porealizacyjnego) oraz zgodności tej dokumentacji z wydanym pozwoleniem na budowę dla danej inwestycji. Zgodnie z pismem KE z dnia 10 czerwca 2013 r. w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 szczególna uwaga będzie zwracana na zasadność wdrożenia działań związanych z klimatem w trakcie realizacji działań inwestycyjnych (dotyczy dużych projektów). Zwiększona liczba kontroli będzie również dotyczyć dokonywanych zamówień w ramach projektu.

Kierunek, w którym idą kolejne zalecenia programowe, jednoznacznie wskazuje na tendencję do zwiększenia kontroli zamówień w projektach, począwszy od danych, na których podstawie została oszacowana wartość zamówienia, aż po zawieranie zamówień dodatkowych. Prognozy pokazują, że korekt finansowych w kolejnych latach będzie ponad dwukrotnie więcej niż dotychczas.

Audyt w projektach naukowych

Oprócz kontroli instrumentem badającym poprawność wdrożenia zapisów umowy o dofinansowanie jest audyt zewnętrzny. Obowiązek przeprowadzenia audytu wynika bezpośrednio z rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z w sprawie przeprowadzania audytu zewnętrznego wydatkowania środków finansowych na naukę. W ramach nowej perspektywy finansowej prawdopodobnie utrzyma się obowiązek przeprowadzenia audytu dla projektów o charakterze badawczo-rozwojowym, którego celem jest uzyskanie racjonalnego zapewnienia, iż wydatki poniesione w ramach projektu są kwalifikowalne, projekt jest realizowany zgodnie z wytycznymi danego programu operacyjnego.

Zwiększenie konkurencyjności

Pozostając w tematyce zmian w zakresie dokonywania zamówień (również tych dotyczących audytorów), istotny jest również fakt, że beneficjenci będą zobowiązani do ogłaszania swoich zapytań ofertowych na ogólnokrajowej platformie internetowej, na wzór europejskiego TED-a. Obowiązek podawania informacji o zamówieniach ogłaszanych na zasadach konkurencyjnych w jednej ogólnopolskiej bazie umożliwiającej wyszukiwanie takich zamówień zostanie w pierwszej kolejności zastosowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w zakresie projektów szkoleniowych w ramach nowego programu POWER.

Mamy nadzieję, że w nowej perspektywie, nie tylko w ramach nowego Programu Infrastruktura i Środowisko, będzie możliwość tylko częściowego wyłączania wydatków z kosztów kwalifikowanych projektu. Obecnie, w przypadku wykrycia nieprawidłowości w zakresie procedury dokonywania zamówień, konsekwencje finansowe uzależniane są od programu, w ramach którego przedsiębiorca realizował projekt. W POIiŚ funkcjonuje taryfikator, który pozwala na korektę częściową, a nie - jak w POIG - korektę 100 proc.

Finalny sukces przedsięwzięcia będzie uwarunkowany efektywnym zarządzaniem projektami na wszystkich etapach ich realizacji. Laur zwycięstwa jest efektem przemyślanej, strategicznej współpracy sfinalizowanej wraz z zakończeniem okresu trwałości projektu. Proaktywność i świadomość zarządcza na tym etapie pozwolą również na optymalne i bezpieczne rozliczanie środków w ramach nowej perspektywy finansowej 2014-2020, pomimo wszystkich ryzyk związanych z planowanymi zmianami.

Nowe umowy o dofinansowanie utrzymają zapisy dotyczące obowiązkowi poddania się przez beneficjenta kontroli

@RY1@i02/2013/230/i02.2013.230.20000030e.101.gif@RY2@

Jolanta Kałuska, senior manager, PNO consultants jolanta.kaluska@pnocee.com

Jolanta Kałuska

senior manager, PNO consultants

jolanta.kaluska@pnocee.com