System płatności bezgotówkowych potrzebuje równowagi

Płatności bezgotówkowe na rynku polskim były i nadal są zdominowane przez systemy kartowe, reprezentowane przede wszystkim przez dwie międzynarodowe organizacje płatnicze - Visa i MasterCard. W związku z tym warunki związane z kluczowym dla wszystkich akceptantów kosztem instrumentu płatniczego, jakim jest karta kredytowa czy debetowa, dyktowane były również przez te dwa podmioty, niemalże na zasadzie praktyk monopolistycznych. Postępujące obecnie zmiany w systemie płatności bezgotówkowych związane z wprowadzaniem na rynek zarówno nowych instrumentów, opartych głównie na płatnościach mobilnych, jak i nowych graczy, pozytywnie wpływają na innowacyjność, a także na podnoszenie konkurencyjności lokalnego rynku. Z drugiej zaś strony skutkują powolnym przełamywaniem nierównowagi związanej z dotychczasową dominacją organizacji kartowych Visa i MasterCard. Dlatego jednym z istotnych czynników budowania trwałej równowagi systemu płatności bezgotówkowych jest umożliwienie akceptacji instrumentów alternatywnych wobec kart płatniczych, a tym samym aktywny udział w rynku innych podmiotów - np. dostawców systemów płatności mobilnych, a nawet nowych organizacji płatniczych, co z kolei może wpłynąć na obniżenie kosztów przyjmowania płatności.

Potrzebny nowy głos

Tym bardziej ważne jest, by oprócz graczy rynkowych, którzy standardowo zajmują miejsce na rynku płatności - banków czy agentów rozliczeniowych - włączyć do systemu podmioty, których głos w sprawie płatności bezgotówkowych do tej pory był słabo słyszalny, a tym samym nie miały one wpływu na zasady funkcjonowania rynku zdominowanego przez organizacje kartowe. Dotyczy to w szczególności najbardziej istotnego aspektu - kosztu akceptacji płatności kartą.

Do tej ostatniej grupy należą właśnie akceptanci. Środowisko merchantów reprezentowane jest przez Fundację Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego FROB, która angażuje się w działania na rzecz rozwoju płatności bezgotówkowych. Warunkiem niezbędnym tych działań jest więc integracja całego środowiska akceptantów, którego nie można sobie wyobrazić bez udziału przedsiębiorców MSP. Dlatego warto przyłączyć się do Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego, by zająć miejsce w nowo tworzonym układzie sił rynkowych, zmierzającym do zbudowania trwałej równowagi systemu oraz określenia zasad jego funkcjonowania.

Akceptanci bowiem są w największym stopniu obciążani kosztami funkcjonowania płatności bezgotówkowych, gdyż ponoszą koszt akceptacji instrumentów płatniczych. Dlatego włączenie merchantów w inicjatywy mające na celu zmianę sposobu działania rynku oraz wprowadzenia nowych zasad może nie tylko odwrócić dotychczasowe proporcje, ale także wzmocnić działania na rzecz tworzenia wspólnego systemu czy nawet jednolitego standardu płatności.

Prawo do zysku

Zmiany na rynku płatności bezgotówkowych - dotyczące zarówno nowych instrumentów płatniczych, jak i nowych podmiotów - mogą wpłynąć z kolei na redukcję ponoszonych przez akceptantów kosztów, jak również ich potencjalny udział w przychodach, które obecnie w całości zostają po stronie pozostałych podmiotów. Przychody z opłaty transakcyjnej, którą obciążani są merchanci, dzielone są między banki (największa część), organizacje kartowe oraz agenta rozliczeniowego. Dlatego wspólne działania akceptantów na rzecz rozwoju rynku, w tym wprowadzenia innowacyjnych metod płatności, wpłyną także na obniżenie kosztów związanych z przyjmowaniem płatności przez merchantów. Udział zjednoczonego środowiska akceptantów, w tym silnej reprezentacji małych i średnich przedsiębiorstw, dodatkowo będzie skutkował stworzeniem przeciwwagi dla obecnego rynku opartego przede wszystkim na płatnościach kartami. Proces budowania trwałej równowagi systemu płatności bezgotówkowych powinien więc obejmować dwa kierunki: z jednej strony uwzględnienie znaczącej pozycji merchantów, z drugiej zaś - systematyczne zajmowanie przestrzeni na rynku przez płatności alternatywne wobec kart płatniczych, a tym samym - nowych graczy.

Połączone wysiłki akceptantów mogą stworzyć podłoże do większej konkurencyjności rynku płatności, jak również zmienić obecne proporcje rynku poprzez wpływ merchantów na funkcjonowanie systemu. Otworzą także przestrzeń dla nowych form płatności bezgotówkowych. Dlatego tak ważny jest udział małych i średnich przedsiębiorców w tworzeniu przejrzystych zasad działania systemu płatności, przy współpracy z FROB. Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego wspiera inicjatywy, które mogą zagospodarować nowe miejsca na rynku i działa na rzecz budowania trwałej równowagi systemu płatności bezgotówkowych.

@RY1@i02/2013/207/i02.2013.207.20000060l.802.jpg@RY2@

Robert Łaniewski, prezes Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego

Robert Łaniewski

prezes Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego