Bariery znikają zbyt wolno

W ubiegłym roku doczekaliśmy się kilku korzystnych zmian, ale nie można mówić o znaczącym obniżeniu barier i skróceniu "Czarnej Listy Barier", którą Konfederacja Lewiatan przygotowała już po raz jedenasty. Do sukcesów trzeba zaliczyć wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy i wprowadzenie ruchomego czasu pracy w porozumieniu z pracownikami, poszerzenie możliwości świadczenia usług zagranicznym przedsiębiorstwom w dni świąteczne. Udało się także nieco ograniczyć wysokie koszty administracyjne realizacji obowiązków podatkowych, m.in. stworzono możliwość wystawiania uproszczonych faktur przy transakcjach do 450 zł czy wystawiania faktur zbiorczych dla kilku odrębnych dostaw towarów lub usług w trakcie miesiąca. Ponadto ułatwiono odzyskiwanie VAT od niezapłaconych faktur.

Niemniej jednak w wielu obszarach liczba barier wcale się nie zmniejszyła. Zamówienia publiczne dalej skłaniają do ryzykownych i nierzetelnych zachowań uniemożliwiających wybór optymalnych rozwiązań i wykonawców.

Przewlekłe dochodzenie należności i rozstrzyganie sporów na drodze sądowej osłabia dyscyplinę płatniczą, zwiększa ryzyko prowadzenia działalności, zmniejsza efektywność alokacji kapitału.

Borykamy się również z przewlekłym i nieefektywnym procesem upadłości. Brak planów zagospodarowania przestrzennego prowadzi do chaotycznej urbanizacji, utrudnia realizację inwestycji, podnosi koszty budowy i eksploatacji infrastruktury.

Nie ma też poprawy w energetyce: brak stabilnych regulacji uniemożliwiających ocenę opłacalności długoterminowych inwestycji.

Polskie przedsiębiorstwa nie dysponują takimi kapitałami, technologiami i sieciami zbytu jak ich konkurenci z Europy Zachodniej. Jeżeli chcemy zatem, aby nasze firmy szybciej akumulowały kapitał i więcej inwestowały, aby szybciej się modernizowały i rozwijały, to musimy im stworzyć warunki lepsze niż w krajach od nas bogatszych. Nie powinno więc dziwić, że polscy przedsiębiorcy są krytyczni wobec dokonań rządu, mimo że wprowadza pewne ułatwienia. Dostrzegają zmiany, ale ich tempo oceniają jako niezadowalające.

Awansowaliśmy na 45. miejsce w rankingu "Doing Business" Banku Światowego, który ocenia łatwość prowadzenia działalności gospodarczej, i na 50. miejsce w rankingu Heritage Foundation, który ocenia poziom wolności gospodarczej. Ale to oznacza, że w blisko 50 państwach przedsiębiorcom stworzono lepsze warunki niż w Polsce.

Naszą przedsiębiorczość dalej ograniczają zbyt wysokie podatki i składki na ubezpieczenia społeczne, biorąc pod uwagę obecny poziom rozwoju gospodarczego, sztywne prawo pracy, niedopasowanie systemu edukacji do bieżących potrzeb i trendów gospodarki, niską efektywność zamówień publicznych czy przewlekłe i kosztowne dochodzenie należności.

Źródłem większości barier jest nieefektywny system stanowienia prawa. Dlatego wskazujemy trzy warunki niezbędne do poprawy jego jakości.

Po pierwsze, egzekwowanie od inicjatorów zmian legislacyjnych obowiązku prowadzenia rzetelnych konsultacji z zainteresowanymi stronami i opracowania ocen skutków regulacji (OSR), a także monitorowanie skutków wdrożonych przepisów.

Po drugie, budowanie kultury dialogu obywatelskiego, aby uzyskać przyzwolenie społeczne na zmiany niezbędne do wzrostu konkurencyjności, które są korzystne dla ogółu, ale niekorzystne dla różnych grup społecznych i które przyniosą korzyści w długim okresie, ale w krótkim wymagają wyrzeczeń.

I po trzecie, wycofanie się władz centralnych i samorządowych z roli przedsiębiorców i skoncentrowanie na obniżeniu kosztów i ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej w naszym kraju, aby ułatwić przedsiębiorcom rozwój. Kiedy rząd i samorządy są jednocześnie regulatorami rynków i graczami na tych rynkach, powszechne jest naruszanie zasady równej konkurencji, co prowadzi do nieefektywnego wykorzystania zasobów.

@RY1@i02/2014/101/i02.2014.101.000001400.802.jpg@RY2@

Henryka Bochniarz prezydent Konfederacji Lewiatan

Henryka Bochniarz

prezydent Konfederacji Lewiatan