Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo

Pierwsza odsłona pakietu dla firm

1 lipca 2018

PLAN MORAWIECKIEGO Wniesiony do Sejmu rządowy projekt zmiany niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców obejmuje tylko część regulacji, które zdaniem wicepremiera Morawieckiego mają zwiększyć potencjał gospodarczy Polski, a co za tym idzie dochody do budżetu państwa

@RY1@i02/2016/219/i02.2016.219.183000200.801.jpg@RY2@

Podwyższenie limitu uprawniającego do prowadzenia ksiąg rachunkowych, nowy termin odwołania się od wypowiedzenia umowy o pracę, ochrona przedsiębiorcy przed negatywnymi skutkami zmiany wykładni przepisów, zniesienie obowiązku tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych dla firm zatrudniających poniżej 50 osób, to tylko niektóre propozycje przyjęte właśnie przez rząd. Jednak to nie koniec zmian. W kolejce czeka m.in. nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzająca tzw. milczącą zgodę. To dzięki niej przedsiębiorca, który nie otrzyma z urzędu odpowiedzi w ustawowym terminie, będzie mógł uznać, że organ nie wnosi sprzeciwu, i zrobić to, o co wnioskował. Co więcej wprowadzone ma zostać miarkowanie kar administracyjnych. Ustalając wysokość sankcji organ weźmie pod uwagę nie tylko stopień zawinienia, lecz także wielkość i sytuację finansową przedsiębiorstwa, tak by właściciel warzywniaka nie płacił takiej samej kary jak właściciel hipermarketu.

Plan Morawieckiego przewiduje również wprowadzenie zasady rozstrzygania sporów pomiędzy firmami i urzędami na korzyść przedsiębiorców. Czas pokaże, czy będzie to miało odzwierciedlenie w rzeczywistości, czy tak jak w przypadku analogicznej zasady wprowadzonej do ordynacji podatkowej, efektowna zapowiedź przerodzi się w martwe prawo.

Równie interesująco brzmią niektóre elementy tzw. pakietu wierzycielskiego. Chodzi przede wszystkim o zwiększenie uprawnień biur informacji gospodarczej, które będą mogły oprócz informowania o aktualnym zadłużeniu podmiotów, przeprowadzać analizy możliwych zachowań wybranych firm. Ciekawe są też zapowiedzi utworzenia specjalnej formy prawnej dedykowanej start-upom. Prosta spółka akcyjna ma łączyć zalety spółki z o.o. - czyli proste i niezbyt kosztowne założenie, mało wymogów informacyjnych i łatwą likwidację - z korzyściami wynikającymi z prowadzenia spółki akcyjnej (łatwość obrotu jednostkami udziału, różnorodne możliwości uprzywilejowania poszczególnych walorów). Z jednej strony ma to umożliwić rozwijanie biznesu bez nadmiernej biurokracji, z drugiej łatwiejsze pozyskiwanie kapitału na finansowanie jego rozwoju. Łatwiejsza ma być także sukcesja przedsiębiorstwa, dzięki możliwości ustanowienia za życia przedstawiciela, który będzie prowadził biznes po śmierci właściciela. Duża część przedsiębiorców czeka też na umożliwienie prowadzenia i archiwizowanie akt pracowniczych w formie elektronicznej.

 

Prowadzenie ksiąg rachunkowych

Podwyższenie limitu przychodów do prowadzenia ksiąg rachunkowych z 1,2 mln euro do 2 mln euro.

Mniej firm będzie musiało prowadzić księgi rachunkowe.

Ustawa o rachunkowości

Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych

Podwyższenie - ze 150 tys. euro do 250 tys. euro - limitu przychodów, które mogą być opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Więcej przedsiębiorców będzie mogło skorzystać z uproszczonego rozliczenia z fiskusem.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Naliczanie odsetek od zaległości podatkowych

Odsetki nie będą naliczane, gdy urząd skarbowy ponownie - na skutek własnego błędu - będzie musiał rozpoznać sprawę.

Gdy urząd skarbowy rozpocznie postępowanie, odsetki od zaległości podatkowe nalicza tylko przez pierwsze trzy miesiące. Nie będą one już naliczane, gdy sprawa wróci do urzędu na skutek jego błędu.

Ordynacja podatkowa

Ochrona podatnika

Wprowadzenie nowych instytucji chroniących podatników przed zmienną wykładnią fiskusa:

¦ objaśnień podatkowych wydawanych przez ministra finansów i publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej,

¦ utrwalonej praktyki interpretacyjnej.

Jeżeli firma zastosuje się do urzędowych objaśnień ministra finansów lub utrwalonej praktyki interpretacyjnej, to nie zapłaci odsetek za zwłokę, a w niektórych przypadkach także wyższego podatku. Nie będzie też wszczęte wobec niej postępowanie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.

Ordynacja podatkowa

Ochrona podatnika

Wprowadzenie przepisu, który zabroni fiskusowi wszczynania postępowań podatkowych, jeżeli wcześniejsza kontrola nie ujawni nieprawidłowości w stosowaniu stawek VAT, nawet gdyby w kolejnej urząd je stwierdził (czyli zmienił zdanie). Zasada ta miałaby zastosowanie również do innych okresów rozliczeniowych. Byłyby od niej jednak wyjątki.

Przepis ma chronić podatnika stosującego niższą stawkę VAT, jeżeli organ już ją wcześniej zweryfikował i nie doszukał się nieprawidłowości.

Ordynacja podatkowa

Tworzenie regulaminów pracy, wynagrodzenia oraz zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

Tworzenie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz ustalanie regulaminów pracy i wynagradzania będzie obowiązkowe w firmach zatrudniających co najmniej 50 pracowników (a nie jak obecnie 20 osób). Przedsiębiorstwo zatrudniające co najmniej 20 pracowników (a mniej niż 50 osób) zostanie jednak do tego zobowiązane, jeśli z wnioskiem w tej sprawie wystąpi związek zawodowy.

Nowe rozwiązanie powinno przyczynić się do wzrostu zatrudnienia w małych podmiotach gospodarczych, bo przedsiębiorca nie będzie już obawiał się, że wraz z przekroczeniem limitu 20 pracowników musi tworzyć zakładowy fundusz oraz ustalić regulaminy pracy i wynagradzania. W praktyce jednak firma nadal będzie musiała spełniać obowiązki dokumentacyjne (np. kwestie do tej pory ustalane w regulaminie pracy, w tym m.in. systemy i rozkłady czasu pracy nadal trzeba będzie określać, tyle że w innym dokumencie). Zmiana może też pogorszyć warunki pracy w niewielkich przedsiębiorstwach, w których nie działają organizacje zakładowe.

Kodeks pracy

Odwołanie się od wypowiedzenia umowy o pracę lub jej rozwiązania bez wypowiedzenia (w trybie dyscyplinarnym)

Pracownik będzie miał 21 dni na zaskarżenie do sądu bezprawnego lub nieuzasadnionego zwolnienia - zarówno dokonanego za wypowiedzeniem, jak i w trybie dyscyplinarnym.

Zmiana zakłada wydłużenie i ujednolicenie terminów na odwołanie się od wypowiedzenia lub dyscyplinarki (obecnie wynoszą one odpowiednio 7 i 14 dni). Dzięki temu pracownicy zyskają więcej czasu na zaskarżenie zwolnienia, przygotowanie pozwu, zebranie materiału dowodowego, skorzystanie z pomocy prawnej.

Kodeks pracy

Wydawanie świadectw pracy w przypadku zatrudniania na kolejnych umowach na czas określony

Jeśli firma zatrudnia pracowników na podstawie kolejnych umów na czas określony, będzie wydawać świadectwo pracy (obejmujące zakończone okresy zatrudnienia na danym kontrakcie) niezwłocznie po złożeniu wniosku przez pracownika lub w razie zakończenia współpracy.

Pracodawcy, którzy zdecydują się na kontynuowanie zatrudnienia tej samej osoby na podstawie kolejnej czasowej umowy, nie będą musieli wydawać już świadectw pracy po upływie 24 miesięcy zatrudnienia (wywołuje to liczne wątpliwości i nieporozumienia na linii pracodawca-pracownik).

Kodeks pracy

Karne składki wypadkowe dla firm

ZUS będzie mógł podwyższyć wysokość składki wypadkowej do 150 proc. prawidłowo obliczonej stawki wyłącznie w przypadku, gdy płatnik mimo wezwania uchyla się od złożenia prawidłowo ustalonych informacji ZUS IWA lub korygujących dokumentów rozliczeniowych. Nie będzie więc karania przedsiębiorców za przypadkowe błędy ani też przejmowania przez nowo powstałe firmy wysokości składek wypadkowych poprzedników.

Proponowane zmiany pozwolą na zmniejszenie liczby spraw kierowanych do sądów przez płatników, którzy się nie zgadzali z decyzjami ZUS o podwyższeniu stawki. Karne stawki będą bowiem stosowane wyłącznie wobec firm, które celowo zaniżają stawki daniny wobec liczby wypadków.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Ochrona przedsiębiorców

Przedsiębiorca nie będzie ponosił negatywnych konsekwencji zmiany wykładni obowiązujących przepisów.

W przypadku zmiany wykładni przepisów na przedsiębiorców nie będą nakładane sankcje administracyjne i kary finansowe, jeśli wcześniej stosowali się do utrwalonej (dominującej) praktyki interpretacyjnej.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Kontrole w firmach

Planowanie i przeprowadzanie kontroli w danej firmie będzie poprzedzone analizą ryzyka naruszenia prawa. Kontrole mają być prowadzone przede wszystkim u tych przedsiębiorców, u których prawdopodobieństwo naruszenia przepisów jest największe.

Spadnie liczba i zakres kontroli przedsiębiorców, u których występuje niewielkie ryzyko naruszeń przepisów lub nie stwierdzono wcześniej takich naruszeń.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Organy administracji publicznej, za zgodą przedsiębiorcy, będą mogły przeprowadzać wspólne kontrole.

Zakazane będzie przeprowadzanie ponownej kontroli, jeśli miałaby ona dotyczyć obszaru objętego zakończoną już kontrolą tego samego organu.

Organy będą miały obowiązek informowania na swoich stronach internetowych o procedurach kontrolnych.

Będzie można złożyć skargę do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie kontroli.

Prowadzenie i przygotowywanie robót budowlanych

Budowa m.in.:

parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 mkw.;

suszarni kontenerowych o powierzchni  zabudowy do 21 mkw.;

instalacji klimatyzacyjnych, przydomowych basenów i oczek wodnych do 50 mkw.

zjazdów z dróg powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach

- nie będzie wymagała zgłoszenia.

Proces budowlany stanie się prostszy i będzie przeprowadzany sprawniej. Będzie mniej sporów z organami nadzoru na temat dopuszczalności odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Prawo budowlane

Termin na wniesienie sprzeciwu do zgłoszeń budowy zostanie skrócony z 30 do 21 dni. Jeśli organ nie wypowie się w tym czasie, to inwestor będzie mógł rozpocząć prace. Jednocześnie przed tym terminem organ będzie mógł wydać zaświadczenie inwestorowi o niezgłoszeniu sprzeciwu.

Pojęcie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę zostanie doprecyzowane. Istotnym odstąpieniem od projektu nie będzie zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego poniżej 2 proc., o ile nie zwiększa to obszaru odziaływania obiektu ani nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Realizacja i przygotowywanie inwestycji drogowych

Budowa zjazdów dróg krajowych i wojewódzkich oraz zatok parkingowych na tych drogach nie będzie wymagała uzyskania pozwolenia, lecz wystarczy zgłoszenie.

Drobne prace budowlane zostaną odformalizowanie. Nieco krócej będzie trwał proces przygotowania inwestycji drogowych, łatwiej będzie wprowadzać zmiany do projektów przebudowy lub budowy dróg.

Ustawa o drogach publicznych

Opłaty na rzecz Urzędu Dozoru Technicznego i Transportowego Dozoru Technicznego

Zrezygnowano z wymogu przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego po zakupie urządzenia dopuszczonego już do eksploatacji i posiadającego ważne badania.

Przedsiębiorcy, którzy kupują używane urządzenia techniczne, zaoszczędzą czas i pieniądze.

Ustawa o dozorze technicznym

Będzie możliwość umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności przypadających Urzędowi Dozoru Technicznego i Transportowemu Dozorowi Technicznemu.

Łatwiej będą mieli przedsiębiorcy, którzy nie mogą uregulować swoich zobowiązań z powodu choroby, utraty płynności finansowej firmy, zatorów płatniczych etc.

Wprowadzanie do obrotu produktów w opakowaniach

Przedsiębiorcy, którzy w danym roku kalendarzowym wprowadzili do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań do 1 tony, nie będą już musieli przeprowadzać kampanii edukacyjnej.

Firmy wprowadzające na rynek małe ilości opakowań będą miały mniej obowiązków i poniosą mniejsze koszty.

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

OPINIE

@RY1@i02/2016/219/i02.2016.219.183000200.802.jpg@RY2@

Prof. Jacek Męcina przewodniczący zespołu ds. prawa pracy Rady Dialogu Społecznego, ekspert Konfederacji Lewiatan

Propozycje dotyczące prawa pracy zawarte w pierwszej ustawie realizującej pakiet ułatwień dla firm należy ocenić pozytywnie. To dobry początek szerszych zmian deregulacyjnych, które są istotne szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw. Modyfikacje w zakresie wydawania regulaminów pracy i wynagradzania oraz tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych ograniczą biurokrację. 21-dniowy termin na odwołanie się od wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę jest zgodny ze stanowiskiem partnerów społecznych przedstawionym na forum RDS. Wyeliminowane zostaną przepisy, które budzą wątpliwości w zakresie wydawania świadectw pracy. Żałuję, że wbrew pierwotnym założeniom projekt nie przewiduje prawa do pozyskiwania informacji o niekaralności pracowników przez podmioty z sektora finansowo-inwestycyjnego. To istotna bariera rozwoju tego rynku w Polsce. Prawo do pozyskiwania takich danych powinno przysługiwać pracodawcom, jeśli zgodę na to wyrażą sami zatrud nieni.

@RY1@i02/2016/219/i02.2016.219.183000200.803.jpg@RY2@

Przemysław Antas radca prawny w Antas Kancelaria Radców Prawnych i Doradców Podatkowych

Bardzo entuzjastycznie podchodzę do pomysłu "objaśnień podatkowych". Obecnie nie wszystkie zagadnienia mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnych czy ogólnych. Mogą one dotyczyć bowiem tylko wykładni przepisów prawa materialnego. Objaśnienia mają natomiast dotyczyć praktycznego stosowania przepisów prawa podatkowego. Oczywiście dużo będzie zależało od tego, na ile będą one konkretne. Sceptycznie podchodzę natomiast do zakazu wszczynania postępowania podatkowego, jeżeli powtórna kontrola podatnika ujawniła tylko błąd w stosowanej stawce VAT. W praktyce taka ochrona może okazać się iluzoryczna. Wystarczy bowiem, że urząd znajdzie w czasie powtórnej kontroli jakieś niedociągnięcie, np. fakturę rozliczoną w złym miesiącu, by wszcząć postępowanie podatkowe i zakwestionować także stosowaną stawkę VAT.

Jestem też sceptyczny, jeżeli chodzi o ochronę przewidzianą przez "utrwaloną praktykę administracyjną." Nadal nie do końca wiadomo, co się kryje pod tym pojęciem.

@RY1@i02/2016/219/i02.2016.219.183000200.804.jpg@RY2@

Radosław Płonka adwokat, ekspert BCC, Kancelaria Płonka Ozga

Proponowane zmiany są zbyt płytkie, a niekiedy jeszcze bardziej komplikują system i mnożą wątpliwości. Biznes oczekuje realnych, skutecznych rozwiązań: radykalnego uproszczenia systemu podatkowego, zmniejszenia pozapłacowych kosztów zatrudnienia pracowników czy zreformowania systemu edukacji, by efektywnie kształcił praktyczne umiejętności pracowników. Pozytywnie należy ocenić propozycje nienakładania sankcji na przedsiębiorcę, jeśli wcześniej zastosował się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej. Nie określono jednak, czym jest i jak ową "dominującą praktykę interpretacyjną" wyznaczyć. Cieszą zmiany dotyczące zasad prowadzenia kontroli w firmach. To zadziwiające, że w demokratycznym państwie prawa przedsiębiorca nie dysponuje instrumentami prawnymi umożliwiającymi zaskarżenie przewlekłego prowadzenia kontroli, zaś organy kontroli mogą prowadzić równolegle kilka kontroli. Zmiany w zakresie prawa budowlanego jakkolwiek w dobrym kierunku, są powierzchowne i mają raczej symboliczny wymiar.

Piotr Szymaniak

 Patryk Słowik

dgp@infor.pl

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.