Eksportowe nadzieje i obawy

Sprzedaż towarów za granicę była w ostatnich latach jednym z głównych motorów wzrostu gospodarczego Polski. W ubiegłym roku wartość naszego eksportu towarów sięgnęła niemal 750 mld zł (do tego należy doliczyć ponad 160 mld zł eksportu usług). Problem w tym, że o ile największe firmy często są również poważnymi eksporterami, to w mniejszych przedsiębiorstwach skłonność do wychodzenia ze swoimi produktami lub usługami za granicę jest dużo mniejsza. Świadczą o tym dane z niedawnego raportu Polityki Insight, z których wynika, że o ile w dużych przedsiębiorstwach eksport odpowiada średnio za ponad jedną piątą przychodów, to w średnich firmach jest to niespełna 15 proc., a w firmach małych - niecałe 10 proc.

Mały udział małych firm

"Mimo stopniowego wzrostu eksportu w ostatnich latach umiędzynarodowienie polskich przedsiębiorstw wciąż pozostaje dużo mniejsze niż za Zachodzie. W rezultacie udział polskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w unijnym rynku jest o jedną trzecią mniejszy niż przeciętnie we Wspólnocie" - zauważają autorzy raportu Polityki Insight.

Niekorzystnie dla Polski wypada również porównanie udziału sektora MŚP w całkowitej wartości eksportu. U nas w 2013 r. na takie przedsiębiorstwa przypadało 30 proc. eksportu, w Estonii, która jest pod tym względem najlepsza - niemal 70 proc. Polskie małe i średnie firmy należą do najbardziej zachowawczych, jeśli chodzi o wychodzenie ze sprzedażą na zewnątrz. Mniejszą proporcję tego sektora w całości eksportu spośród unijnych krajów, dla których są dostępne dane, mają tylko Finlandia, Niemcy i Czechy.

Co stoi na przeszkodzie w ekspansji zagranicznej? Eksperci nie są w stanie wskazać jednoznacznych przyczyn. "Na podstawie badań ilościowych trudno wskazać konkretną przeszkodę na drodze do rozwoju zagranicznego MŚP. Wskaźnik uciążliwości barier w handlu międzynarodowym pozostaje w Polsce na bardzo niskim poziomie, nawet gdy weźmie się pod uwagę wyłącznie przedsiębiorstwa, które już sprzedają część produktów za granicę. Również koszty eksportu są zbliżone do średniej unijnej, a skala biurokracji związanej ze sprzedażą zagraniczną - chociaż nieco większa niż przeciętnie we Wspólnocie - jest na tak niskim poziomie, że nie może być barierą w handlu" - podkreślają eksperci Polityki Insight.

Z perspektywy wielu przedsiębiorców, którzy są obecni wyłącznie na lokalnym rynku, podjęcie działalności eksportowej oznaczać może prestiż. Ale nie tylko. Przekłada się ona również zwykle na sytuację finansową przedsiębiorstwa. Świadczą o tym publikowane przez Główny Urząd Statystyczny dane dotyczące kondycji największych firm niefinansowych. - Z grupy przedsiębiorstw objętych badaniem 49,0 proc. wykazało w I kw. br. sprzedaż na eksport (48,8 proc. rok wcześniej). Poziom sprzedaży eksportowej był o 5,4 proc. wyższy niż przed rokiem. Udział sprzedaży na eksport w przychodach netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ogółu badanych podmiotów zwiększył się z 24,3 proc. do 25,0 proc. Spośród jednostek eksportujących zysk netto wykazało 76,1 proc. przedsiębiorstw wobec 75,2 proc. przed rokiem. Podstawowe relacje ekonomiczno-finansowe tej grupy przedsiębiorstw uległy nieznacznej poprawie i były lepsze niż dla ogółu badanych przedsiębiorstw.

Wbrew pozorom podjęcie działalności eksportowej wcale nie musi być tak trudne, jak może się wydawać tym, którzy wciąż się na to nie zdecydowali. Chociaż odbiorcy mogą być ulokowani kilka tysięcy kilometrów od miejsca, z którego wysyłane są towary, nie musi być ryzykowne bardziej niż sprzedaż towarów do sąsiedniego powiatu. Można bowiem skorzystać z wielu narzędzi, które pomogą w szukaniu partnerów zagranicznych, a później zabezpieczą otrzymanie płatności w zamian za wysłanie na eksport towarów.

Wsparcie od banku

Partnerów można szukać wśród instytucji finansowych. Na przykład Bank Zachodni WBK oferuje dostęp do platformy Santander Trade, stworzonej przez jego głównego właściciela - Grupę Santander. Dzięki niej można wyszukać partnerów handlowych w danej branży nawet w najbardziej odległych krajach czy zapoznać się z warunkami transakcji na konkretnych rynkach (więcej na ten temat na s. 3). A gdy polski przedsiębiorca dochodzi już do etapu realizacji umowy, może liczyć na pomoc banku w wykorzystaniu instrumentów finansowych, które sprawią, że pieniądze na czas trafią na konto dostawcy. BZ WBK idzie jeszcze dalej - prócz udostępniania powyższych narzędzi ma długoterminową inicjatywę, której celem jest promowanie wśród naszych biznesmenów idei ekspansji. Pod hasłem "Światowe rynki szeroko otwarte dla polskich przedsiębiorców" prowadzi spotkania, na których właściciele firm i menedżerowie uzyskują konkretną wiedzę na temat działalności zagranicznej, udostępnia im szkolenia (zarówno stacjonarne, jak i internetowe) czy wreszcie umożliwia dostęp do Santander Clubu, czyli międzynarodowego miejsca spotkań klientów Santandera - jednej z największych na świecie grup finansowych.

Kompleksowo wspieramy proces nawiązywania kontaktów biznesowych

@RY1@i02/2016/103/i02.2016.103.21400010a.803.jpg@RY2@

Magdalena Janicka menedżer w Zespole Rozwoju Segmentu i Bankowości Zagranicznej MŚP, Bank Zachodni WBK

Polski eksport rośnie - i to w   dużej mierze za sprawą małych i   średnich firm, dla których ekspansja zagraniczna staje się coraz częściej strategicznym obszarem biznesowym. Warto, aby zagraniczna działalność przedsiębiorstwa była poprzedzona analizą możliwych szans i zagrożeń, przygotowaniem mapy atrakcyjnych kierunków ekspansji, zdobyciem informacji o   rynku docelowym, a   także wiedzą na temat dostępnych rozwiązań finansowych i   innych wspierających takie działania. Od tego, jak firma przygotuje się do decyzji o   wysłaniu swoich produktów i   usług za granicę lub odwrotnie, o   imporcie interesujących towarów i   usług z   zagranicy, może zależeć jej późniejszy sukces. Nowe możliwości dla małych i   średnich firm stwarzają dotacje unijne, wsparcie rządowe oraz Bank Zachodni WBK.

Dla Banku Zachodniego WBK sektor MŚP jest jednym z   kluczowych, dlatego firmom mającym plany związane z   eksportem i   importem towarów, a   także z   zagranicznymi inwestycjami bezpośrednimi, zapewniamy zestaw usług finansowych i   niefinansowych, które istotnie wspierają ekspansję poza granicami naszego kraju. Pełnimy funkcję nie tylko strony zapewniającej finansowanie inwestycji, lecz tajże partnera, który kompleksowo wspiera proces nawiązywania kontaktów biznesowych, negocjowania kontraktów handlowych, dostarcza narzędzi i   rozwiązań zabezpieczających bezpieczeństwo transakcji międzynarodowych. Rozwój polskiego eksportu i   sprawną realizację importu ułatwiamy dzięki naszej szerokiej ofercie produktowej w   zakresie transakcji handlu zagranicznego. Obejmuje ona zabezpieczanie ryzyka walutowego i   handlowego w   formie transakcji skarbowych, akredytyw, inkas czy gwarancji międzynarodowych. Szkolimy, wspieramy, podpowiadamy.

@RY1@i02/2016/103/i02.2016.103.21400010a.804.jpg@RY2@

Eksportujemy coraz więcej, ale im mniejsze firmy, tym ostrożniej wychodzą za granicę

Jan Dajek

 dgp@infor.pl