Zachód zapłaci za reformy

Międzynarodowy Fundusz Walutowy zwiększył białoruskie rezerwy walutowe o 449 mln dol., zaś Bank Światowy (BŚ) planuje podwoić - do 200 mln dol. - roczną pomoc dla Mińska.

Pieniądze nie są jednak dawane darmo. Aby uzyskać kolejne transze z przyznanego w styczniu 2009 r. kredytu na stabilizację gospodarki o wartości 2,46 mld dol. (w czerwcu zwiększonego o kolejny 1 mld), Białorusini muszą prowadzić zgodną z wytycznymi MFW politykę gospodarczą. Efekt? Według ekspertów Banku Światowego na Białorusi łatwiej dziś prowadzić interesy niż w Polsce.

W ciągu ostatnich 14 miesięcy Białorusini uprościli m.in. procedury i obniżyli niektóre podatki. MFW wymógł także bardziej niepopularne społecznie decyzje, takie jak przeprowadzoną w styczniu 20proc. dewaluację rubla. Obniżyło to co prawda realne dochody ludności, ale uratowało wielu eksporterów przed bankructwem.

Mimo wielu zastrzeżeń MFW pozytywnie ocenia politykę gospodarczą Białorusi w kontekście kryzysu. Dzięki temu drzwi do otrzymania kredytów stoją otworem, co sprzyja stabilizacji gospodarki i kursu rubla.

- Łukaszenka nie ma innego wyjścia, jak tylko iść na ustępstwa. Zmusza go do tego sytuacja finansowa - tłumaczy nam opozycyjny politolog Aleś Michalewicz. - Żeby z Białorusi zrobić dobry produkt, trzeba wprowadzać reformy. Aby mówić światu, że lokowane tam pieniądze są bezpieczne należy zwiększyć zakres wolności - mówił nam z kolei liberalny ekonomista Jarasłau Ramanczuk.

To, że zachodnie instytucje stały się głównym kredytodawcą Mińska, jest nie tylko ich zasługą. Inna przyczyna to słabość Rosji. Moskwy nie stać obecnie na finansowanie Białorusinów. Po pierwsze dlatego, że sama potrzebuje kredytów, a po drugie Łukaszenka jest z jej punktu widzenia zbyt nielojalnym partnerem. Odmawia uznania niepodległości Abchazji i Osetii Płd., nie chce powołania - w ramach zrzeszającej siedem państw WNP Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym - wspólnych jednostek wojskowych, a także nie zamierza dopuścić rosyjskiego kapitału do prywatyzowanych przedsiębiorstw.

Prywatyzacja pozostaje tymczasem jednym z podstawowych warunków dalszej współpracy Mińska z MFW. Do 30 października ma powstać Agencja Prywatyzacyjna, która w ciągu miesiąca wytypuje pięć przeznaczonych do sprzedaży przedsiębiorstw. W grę wchodzi również sprzedaż pakietów kontrolnych dwóch ważnych banków: Biełprambudbanku i Bielinwestbanku. Wiadomo, że ten drugi ma trafić w ręce niemieckiego Commerzbanku. - Im więcej inwestycji, tym bogatsze będą nasze instytucje finansowe i tym łatwiej będzie nam przetrwać kryzys - mówił Michaił Żurawowicz z banku centralnego.

Rosnące wpływy zachodnich instytucji finansowych na Białorusi niosą za sobą poważne konsekwencje polityczne. W krótkim terminie mogą doprowadzić do wzrostu poparcia dla Łukaszenki, gdyż zachodnie pochwały wykorzystuje oficjalna propaganda. "Białoruś demonstruje dobrą dynamikę i w ciągu roku - dwóch lat może wejść do czołowej trzydziestki państw z najlepszym klimatem dla biznesu. Takie zadanie postawił prezydent przed rządem i bankiem narodowym" - komentuje w sobotnim wydaniu rządowa "Sowietskaja Biełorussija - Biełaruś Siegodnia". Na dłuższą metę jednak ułatwienia dla prywatnego biznesu muszą doprowadzić do powstania klasy średniej z prawdziwego zdarzenia, która wcześniej czy później zażąda liberalizacji systemu politycznego. Jak pokazał przykład Korei Płd. czy Tajwanu, bogacenie się społeczeństw może w konsekwencji zmusić władze w Mińsku do demokratyzacji reżimu. - Zmiany ekonomiczne muszą doprowadzić i do zmian politycznych - podsumowuje Aleś Michalewicz.

@RY1@i02/2009/179/i02.2009.179.000.014a.101.jpg@RY2@

Punkt wymiany walut w jednym z białoruskich banków

@RY1@i02/2009/179/i02.2009.179.000.014a.102.jpg@RY2@

Wsparcie Zachodu dla Białorusi w 2009

Michał Potocki

michal.potocki@infor.pl

Więcej przeczytasz na: