Gonimy bogatych, ale sąsiedzi robią to szybciej

W ubiegłym roku polskie przedsiębiorstwa mogły sprzedać za granicą towary warte ponad 227 mld dol. - wynika z szacunków DGP na podstawie danych GUS za 11 miesięcy. To oznacza, że w przeliczeniu na mieszkańca osiągnął on wartość 5,9 tys. dol. i był o 10,8 proc. większy niż w roku poprzednim. To już tylko o 14 proc. mniej niż w Hiszpanii (w 2000 r. był prawie trzyipółkrotnie mniejszy).

Zdecydowanie skróciliśmy też dystans do Niemiec, które są lokomotywą europejskiej gospodarki. Przed 17 laty eksport na mieszkańca był u nas ponad ośmiokrotnie mniejszy, a obecnie jest trzykrotnie niższy niż u naszego zachodniego sąsiada.

Zawdzięczamy to wszystko przede wszystkim wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Zniesione wtedy cła zwiększyły konkurencyjność naszych towarów na rynku Wspólnoty. Z kolei otwarcie rynku na produkty z Unii zmobilizowało polskie firmy do podniesienia jakości wyrobów (bez tego straciłyby krajowych odbiorców). W efekcie stały się one atrakcyjne także dla kontrahentów zagranicznych w różnych częściach świata.

Coraz więcej sprzedajemy wyrobów zaawansowanych technologicznie, których produkcja wymaga dużych nakładów na działalność badawczo-rozwojową. Z dostępnych danych wynika, że w 2015 r. w całym polskim eksporcie było ich 8,5 proc., podczas gdy w 2004 r. - zaledwie 2,3 proc.

Optymizm słabnie, gdy porównamy się z większością krajów byłego bloku wschodniego, które razem z nami wstępowały do Unii Europejskiej. W tym zestawieniu wypadamy słabo.

Eksport per capita w Czechach wyniósł w 2016 r. 15,3 tys. dol., na Słowacji 14,3 tys., na Węgrzech 10,6 tys., w Estonii 10 tys. a na Litwie 8,6 tys. dol. - Te dysproporcje są naturalne. Im mniejszy kraj, tym wcześniej funkcjonujące w nim przedsiębiorstwa napotykają barierę popytu na rynku wewnętrznym. Aby się rozwijać, muszą zwiększać sprzedaż swoich wyrobów na rynkach zagranicznych - wyjaśnia prof. Krzysztof Marczewski z Instytutu Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur.

Ekspert dodaje, że w maleńkich krajach, na przykład nadbałtyckich, wystarczy jeden nowy zakład eksportujący, by wskaźniki szybko poszybowały w górę. - Trzeba też pamiętać o tym, że Słowacy i Węgrzy przyciągnęli więcej inwestycji zagranicznych w przeliczeniu na mieszkańca. A międzynarodowe koncerny są zazwyczaj nastawione na eksport - mówi prof. Marczewski.

Nasz udział w światowym eksporcie wzrósł prawie trzykrotnie w porównaniu z 2000 r. i wynosi 1,3 proc.

@RY1@i02/2018/013/i02.2018.013.000000800.801(c).jpg@RY2@

Eksport (w przeliczeniu na mieszkańca Polski, w dol.)

Janusz K. Kowalski

janusz.kowalski4@infor.pl