Jak uzyskać dotację na własną firmę

Maksymalna kwota dotacji wynosi 40 tys. zł. Ta pomoc jest bezzwrotna, ale przysługuje tylko osobom w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy (długotrwale bezrobotnym, kobietom powracającym na rynek pracy po urodzeniu i wychowaniu dziecka, osobom przed 25. i po 45. roku życia oraz zamieszkującym na wsi). Pozostali, nawet jeśli mają doskonały pomysł na biznes, od tego roku mogą liczyć tylko na nisko oprocentowaną pożyczkę.

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (MRR) uznało np., że bezzwrotne wsparcie nie powinno być wypłacane osobom pracującym. Ci, jeśli posiadają minimalny kapitał początkowy, niezbędny do uruchomienia przedsięwzięcia, mogą ubiegać się o pożyczkę. Duże szanse na jej uzyskanie mają także pracownicy naukowi, studenci i absolwenci studiów, jeśli planują założyć innowacyjną firmę. Na jej uruchomienie można pożyczyć do 50 tys. zł.

Nie na samochód

Zarówno w przypadku pomocy zwrotnej, jak i bezzwrotnej, nie ma znaczenia, na jaki rodzaj działalności gospodarczej zostanie przeznaczona. Finansowane są jednak tylko wydatki niezbędne do uruchomienia firmy.

Dlatego pomysł biznesowy, w którym jedynym wydatkiem inwestycyjnym jest np. zakup samochodu lub laptopa, może zostać zakwestionowany. Ubiegający się o pieniądze musi udowodnić, że są to inwestycje niezbędne dla danej działalności gospodarczej. Pieniędzy pochodzących z dotacji lub mikropożyczki nie można przeznaczyć na zatrudnienie pracowników. Można je natomiast wydać na zakup maszyn, surowców i materiałów, a także na pokrycie kosztu prac remontowych, np. dostosowania pomieszczeń do potrzeb planowanej działalności gospodarczej.

Dotacja jest bezzwrotna, ale tylko pod warunkiem, że przedsiębiorca utrzyma działalność co najmniej przez rok. Kredyt natomiast trzeba będzie spłacić w ciągu 5 lat. W tym czasie pożyczkobiorcy przysługuje 12-miesięczna karencja, która może być wykorzystana w dowolnym momencie spłaty. Oprocentowanie pożyczki jest preferencyjne, nie może być wyższe niż 8,91 proc. Jest to jedyny koszt jej uzyskania. Pośrednik nie ma prawa pobierania od pożyczkobiorcy żadnych innych opłat i prowizji.

Dotacje i mikropożyczki są wypłacane zainteresowanym przez pośredników. W przypadku wparcia bezzwrotnego są nimi tzw. operatorzy wsparcia (agencje rozwoju regionalnego, fundacje i stowarzyszenia zajmujące się przedsiębiorczością). Nisko oprocentowanych kredytów udzielają natomiast fundusze pożyczkowe. Zarówno jedni, jak i drudzy są wybierani - w zależności od województwa - przez urzędy marszałkowskie lub wojewódzkie urzędy pracy w procedurze konkursowej.

Pieniądze i szkolenia

Pośrednicy wybrani w konkursach oprócz wsparcia finansowego oferują przyszłym przedsiębiorcom bezpłatne doradztwo oraz szkolenia umożliwiające uzyskanie wiedzy i umiejętności niezbędnych do podjęcia działalności gospodarczej. Ich tematyka może obejmować:

● prowadzenie księgowości w przedsiębiorstwie,

● podstawy marketingu,

● prawo pracy,

● prawo podatkowe,

● praktyczną wiedzę z zakresu ubezpieczeń społecznych,

● sporządzanie biznesplanów.

Decyzja o przyznaniu wsparcia, zarówno w przypadku dotacji, jak i preferencyjnej pożyczki, podejmowana jest na podstawie oceny biznesplanu, który musi przygotować kandydat na przedsiębiorcę. Jest to jedyny dokument, który wymagany jest od osoby ubiegającej się o pomoc. Osób, które mogą otrzymać finansową pomoc, jest zwykle dużo mniej niż chętnych. Szanse na otrzymanie dofinansowania mają więc tylko autorzy najlepszych biznesplanów. Od decyzji pośrednika można się odwołać. [Przykład 1]

Mało zabezpieczeń

Zaletą obu form pomocy jest ich dostępność. Pośrednicy nie wymagają od przyszłych przedsiębiorców przesadnych zabezpieczeń. Zarówno w przypadku dotacji, jak i mikropożyczki zabezpieczeniem może być: weksel in blanco, poręczenie przez osoby trzecie, przewłaszczenie własności dóbr pożyczkobiorcy lub dóbr innych osób, cesja z polisy ubezpieczeniowej.

Zabezpieczenie ustalane jest indywidualnie w zależności od oceny stopnia ryzyka. Z uzyskania dotacji i mikropożyczki wyklucza przyszłego przedsiębiorcę jedynie posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej w ciągu minionego roku lub uzyskanie innej dotacji ze środków publicznych, np. Funduszu Pracy. [Przykład 2]

Rejestracja firmy

Dotacja lub pożyczka może być wypłacona wyłącznie podmiotowi gospodarczemu. Dlatego pośrednicy wymagają, aby przed wypłatą pieniędzy osoba, której zostały one przyznane, zarejestrowała działalność gospodarczą (uzyskała wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Wynika to z faktu, że zarówno bezzwrotna dotacja, jak i preferencyjna pożyczka stanowią pomoc de minimis. Nie mogą być przyznane osobie fizycznej, a jedynie przedsiębiorcy.

Działalność gospodarczą rejestruje się na terenie województwa, które obejmuje swoim zasięgiem urząd marszałkowski lub wojewódzki urząd pracy, który przyznał dofinansowanie danemu pośrednikowi. Najczęstszą formą organizacyjną nowej firmy jest jednoosobowa działalność gospodarcza. Możliwe jest także założenie spółdzielni socjalnej, ale w praktyce bardzo rzadko ma to miejsce.

Rok na rynku

Nowa firma utworzona za dotacje lub pożyczkę musi przetrwać co najmniej przez 12 miesięcy. Jeżeli firma utworzona za dotacje nie utrzyma się na rynku przez ten czas, przedsiębiorca musi zwrócić otrzymaną dotację wraz z odsetkami. Jeżeli firmę zawiesi lub zlikwiduje pożyczkobiorca, musi liczyć się z tym, że pośrednik finansowy naliczy mu odsetki w stosunku do zaległej kwoty pożyczki zgodnie z wartością rynkową. Ta zostanie wyliczona na podstawie stóp referencyjnych i dyskontowych (Dz.U. UE C z 19 stycznia 2008 r. str. 6).

PRZYKŁADY

1 Osoba, której biznesplan został odrzucony, może odwołać się od decyzji komisji

Zarówno w przypadku odmowy przyznania dotacji, jak i mikropożyczki, starającemu się o nią przysługuje prawo do odwołania. Może on złożyć do pośrednika wniosek o ponowne rozpatrzenie jego biznesplanu oraz uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Tryb odwoławczy powinien być opisany w regulaminie udzielania wsparcia. Wniosek o ponowne rozpatrzenie biznesplanu powinien zostać złożony w terminie określonym przez operatora lub fundusz pożyczkowy. Ten ma obowiązek dokonania powtórnej oceny biznesplanu. Nie mogą jej dokonywać te same osoby, które uczestniczyły w pierwotnej ocenie. Pośrednik ma każdorazowo obowiązek pisemnego poinformowania uczestnika projektu o wynikach powtórnej oceny biznesplanu. Jest ona oceną wiążącą i ostateczną. Nie przysługuje od niej odwołanie.

2 Dotacja z Funduszu Pracy wyklucza pomoc unijną

Nie, ponieważ w okresie roku poprzedzającego ubieganie się o mikropożyczkę prowadził działalność gospodarczą. Z tego powodu jego wniosek zostanie odrzucony już na etapie wstępnej selekcji. Nawet gdyby tak się nie stało, przedsiębiorca nie spełniałby jeszcze innego warunku ubiegania się o mikropożyczkę. Korzystał bowiem z dofinansowania z Funduszu Pracy na uruchomienie własnej działalności gospodarczej. W Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki, w ramach którego finansowane są dotacje i mikropożyczki, zakazane jest podwójne finansowanie tego samego wydatku - ze środków krajowych i unijnych. Nie można sfinansować tego samego celu, raz np. z Funduszu Pracy czy PFRON, a następnie z Europejskiego Funduszu Społecznego. Każda osoba ubiegająca się o dotacje lub mikropożyczkę składa oświadczenie o niekorzystaniu równolegle z innych środków publicznych.

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl

Podstawa prawna

Wytyczne instytucji pośredniczących dla beneficjentów ubiegających się o wsparcie w ramach Działania 6.2 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki - Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości oraz samozatrudnienia