Aby nie stracić przyznanej dotacji przedsiębiorca musi utrzymać inwestycję przez co najmniej trzy lata

Korzystanie z unijnego wsparcia to nie tylko napisanie wniosku aplikacyjnego, wygranie konkursu, podpisanie umowy o dofinansowanie i zakończona sukcesem realizacja projektu. Unijne prawa regulujące udzielanie pomocy publicznej (a tym są właśnie dotacje) nakładają na przedsiębiorcę obowiązek utrzymania projektu w całości przez określony okres. W przypadku dużych firm jest to pięć lat. W stosunku do sektora małych i średnich przedsiębiorstw Unia Europejska jest mniej rygorystyczna i skraca ten okres do trzech lat.

Co właściwie rozumiemy pod pojęciem zachowania projektu (trwałości projektu). Przedsiębiorca składając wniosek aplikacyjny deklaruje, że zamierza wykonać określony katalog czynności (np. zakupić nowe maszyny) i przez to osiągnąć konkretne cele. Utrzymanie projektu oznacza, że zakupione dobra trwałe oraz efekty projektu będą zachowane w firmie przez wyznaczony przepisami okres.

Najłatwiej to opisać na przykładzie zakupu nowej maszyny. Jeśli firma przeznaczy unijną dotacją na zakup urządzenia, to musi ono być użytkowane przez trzy lata w przypadku małych i średnich firm oraz przez pięć lat w przypadku dużych firm. Przez ten okres nie może zostać sprzedane ani użytkowane w sposób niezgodny z pierwotnymi założeniami projektu.

To samo dotyczy wskaźników inwestycji. Jeśli firma aplikując o dotacje deklaruje, że stworzy 10 nowych miejsc pracy, to musi je utrzymać przez określony w prawie czas. Oczywiście, nie dotyczy to zatrudnienia przez ten okres konkretnego pracownika, tylko o zachowania stanowiska pracy. Podobnie jest z innymi wskaźnikami, jak na przykład ze wzrostem udziału eksportu w obrotach firmy czy z pozyskaniem nowych rynków zbytu.

Nakładając tak rygorystyczne obowiązki na firmę UE chce mieć pewność, że pomoc publiczna, którą udziela przedsiębiorcy będzie miała konkretne i trwałe przełożenie na regionalną gospodarkę. Konsekwencjami naruszenia tego obowiązku może być w sytuacjach skrajnych konieczność zwrotu otrzymanej dotacji wraz z odsetkami. Należy przy tym pamiętać, że instytucje, które rozdzielają unijne wsparcie maja obowiązek monitorowania realizacji projektu oraz jego trwałości.

Oczywiście prawa dopuszcza możliwość wymiany na nowe środków trwałych, które w naturalny sposób zużyły się, zamortyzowały lub też są przestarzałe technologicznie. Jednak aby to móc zrobić należy uzyskać zgodę urzędu, z którym przedsiębiorca podpisał umowę o dofinansowanie. Samowolna wymiana środków trwałych będzie traktowana jako naruszenie przepisów o trwałości projektu, co może doprowadzić do utraty dotacji. Niestety, to rozwiązanie dotyczy tylko zakupionych urządzeń czy też innych rzeczy z katalogu środków trwałych. Dużo trudniej uzyskać taką zgodę w przypadku wskaźników realizacji projektu, a już ekstremalnie trudno uzyskać ją w przypadku miejsc pracy. Dlatego też należy na etapie pisania wniosku o dotacje zwrócić uwagę na to, czy firma nie będzie miała trudności z realizacją celów opisanych aplikacji.