Rafał Woś

Czy niemiecki hamulec antyzadłużeniowy (Schuldenbremse) jest najgorszym narzędziem ekonomicznych naszych czasów? Wielu ekspertów uważa dziś, że tak właśnie jest.

Ciekawe wieści płyną z Kanady. Wygląda na to, że rząd może świętować sukces w walce z biedą oraz ubóstwem. Co prowadzi nas do pytania: a może zupełna likwidacja tych zjawisk w bogatych krajach jest jak najbardziej możliwa? A ich kompletne wyplenienie kwestią wyłącznie politycznej woli rządzących?

Postulat "niech bogacze staną się przeżytkiem" (ang. "make the rich obsolete") coraz śmielej zaczyna pojawiać się w amerykańskiej debacie politycznej.

Jak nazwać system, w którym żyjemy? Najpewniej kapitalizmem. Dominuje w nim własność prywatna, kapitał hula bez większych ograniczeń po najdalszych zakamarkach globu, a praca ludzka stała się towarem. Ale podskórnie czujemy, że nie jest to ten kapitalizm, którym przed laty tak bardzo zachwycali się jego piewcy.

Matthew Gardner z waszyngtońskiego Instytutu Podatków i Polityki Ekonomicznej (ITEP) poinformował, że Netflix nie zapłaci w ojczyźnie żadnych podatków za 2018 r. Żadnych: ani stanowych, ani federalnych. To smakowita wiadomość, bo najpopularniejsza na świecie platforma streamingowa ma za sobą fantastyczny rok. Zysk netto był największy w ponad 20-letniej historii kalifornijskiej firmy – i wyniósł 845 mln dol. W IV kwartale 2018 r. Netflix chwalił się, że ma już 139 mln subskrybentów.

Wiek XIX oraz pierwsza połowa następnego to okres świetności Imperium Brytyjskiego. Jednego z najbardziej rozbudowanych projektów politycznych w dziejach. Londyn wiedział, że aby panować nad tak wielkim kawałem świata, potrzebuje nie tylko armii i floty – przede wszystkim musi mieć do dyspozycji sprawną administrację. Ale czy brytyjska biurokracja była efektywna?

W Wenezueli odbywa się rozkład władzy pogrobowców Hugo Chaveza. Jak zwykle ostremu kryzysowi politycznemu towarzyszy dezintegracja ekonomiczna, a konkretnie hiperinflacja. Zjawisko w ekonomii niby znane i nazwane, ale jednak wciąż dzikie. Jak huragan albo tsunami.

Jeszcze kilka lat temu przed fetyszyzacją tematu zadłużenia publicznego ostrzegało niewielu ekonomistów. A ci, którzy to robili, siedzieli zazwyczaj głęboko ukryci w uniwersyteckich katakumbach. Z rzadka pojawiali się na międzynarodowych konferencjach, na których rozpoznawali się po książkach trzymanych w ręku – niczym członkowie tajnego sprzysiężenia.