Krzysztof Jedlak

Jest już jak w Stanach Zjednoczonych. Podatki są jednym z najważniejszych – jeśli nie najważniejszym – tematem kampanii wyborczej. Pomysły na zmiany płyną z każdej strony. W przypadku VAT mamy pełną zgodę: stawki powinny być jak najszybciej, tj. od przyszłego roku, obniżone o 1 pkt proc., czyli wrócić do dawnego poziomu. Choć od czasu do czasu pojawia się wątek wprowadzenia jednolitej stawki na wszystkie towary i usługi, o kilka punktów procentowych niższej niż 23 czy 22 proc., jest mało prawdopodobne, by przekształcił się w rzeczową propozycję. Akcent ze względu na gry wyborcze zostałby natychmiast położony nie na to, że VAT spada, a system staje się prostszy i tańszy, ale na to, że znikają preferencje, odnoszące się np. do żywności, a więc podatek w gruncie rzeczy rośnie. 

Druk sejmowy nr 121 z 2011 r. zawierał poselski projekt ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych. Do występowania w imieniu wnioskodawców upoważniona została Beata Szydło.

Ukraina szykuje przewalutowanie kredytów dolarowych po kursach z dnia ich zaciągnięcia. Frank szwajcarski w najgorszym razie (w relacji do notowań z 2008 r.) podrożał względem złotego o 100 proc. Dolar względem hrywny – o 350 proc. Ukraiński bank centralny ostrzega jednak, że jeśli uchwalona już ustawa wejdzie w życie, całkowicie zrujnuje system finansowy. A to oczywiście zatruje gospodarkę, która i bez tego jest w rozsypce.

Na biurka urzędników i na wokandy wraca raz po raz spór przedsiębiorstw z fiskusem o zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z opcjami walutowymi. Teraz zyskał on zapadającą w pamięć – tyle że trochę chyba mylącą – nazwę sporu o opodatkowanie strat.

Nie jest jeszcze przesądzone, że Grecja teraz splajtuje. Możliwe, że porozumienie z wierzycielami zostanie zawarte z opóźnieniem – po tym, jak obywatele w referendum zgodzą się (o ile rzeczywiście się zgodzą) na oszczędności, których oczekuje tzw. trojka.

Najwyższa Izba Kontroli przyjrzała się fiskusowi i orzekła w raporcie sprzed kilku dni, że nie radzi on sobie z unikaniem opodatkowania. Kontroli jest za mało, a urzędnicy nie są do nich przygotowani (także merytorycznie). W rezultacie nie przeciwdziałają należycie transferowi z Polski za granicę zysków firm z udziałem kapitału zagranicznego. Biorąc pod uwagę efektywne stawki CIT, trudno się z tym nie zgodzić. Dlaczego jednak NIK wspomina tylko o obcym kapitale? Rodzimy – o ile jest dość duży – nie jest przecież lepszy. Efektywne opodatkowanie jest bardzo często niższe nie tylko niż 19 proc., ale i 15 proc., czyli stawka, którą małym i średnim firmom chce zaproponować opozycja – po dojściu do władzy.

Pomysł dodatkowego opodatkowania instytucji finansowych, w szczególności banków, pojawił się zaraz po tym, gdy w 2007 r. wybuchł globalny kryzys, za który słusznie je obwiniono. Ponieważ wiele z nich zostało uratowanych za pieniądze podatników (prywatyzacja zysków, nacjonalizacja strat), zaczęto rozważać, jak mogłyby się one społeczeństwom odwdzięczyć. Rozważał tę koncepcję Międzynarodowy Fundusz Walutowy, wraca do niej co jakiś czas UE. 

Nie ma już chyba wątpliwości, że przepisy naszej ustawy o grach hazardowych zakazujące ustawiania jednorękich bandytów poza kasynami mają w świetle unijnej dyrektywy charakter techniczny (por. wyrok TSUE o sygn. C-98/14).

Niektórzy uważają, że międzynarodowa konkurencja podatkowa jest nie tylko nieunikniona, ale i potrzebna. Nie jest przecież ani możliwe, ani wskazane ujednolicenie systemów we wszystkich krajach.