Wielka Brytania

Nieprawdą jest, że Europa – jeśli chce iść naprzód – potrzebuje ściślejszej integracji. Zwolennicy tego sposobu myślenia przyrównywali kondycję Unii do jadącego pod górę rowerzysty, który musi ciągle pedałować, jeśli nie chce spaść w dół. Były premier Irlandii John Bruton odpowiedział kiedyś na tę metaforę, że aby nie spaść w dół, wystarczy mocno zaprzeć się stopami o ziemię. Kondycja Unii zbyt długo była opisywana metaforą rowerzysty i zbyt duży kładziono nacisk na to, że jedyną drogą jest „ever closer union” – „coraz ściślejsza unia”. A to jest po prostu nieprawda.

Przegrani zwolennicy dalszego członkostwa zastanawiają się, w jaki sposób można obejść demokratycznie podjętą decyzję. Mówią o zignorowaniu rezultatów referendum lub potrzebie jego powtórzenia.

Brytyjczycy stracą z powodu wyjścia ich kraju z Unii Europejskiej. Nie oznacza to jednak automatycznie wzrostu rangi takich rynków jak nasz.

Decyzja Brytyjczyków o wyjściu z Unii Europejskiej stawia Polskę przed nowymi wyzwaniami, a naszą klasę polityczną przed być może najtrudniejszym egzaminem od dziesięcioleci. Wiele wskazuje na to, że możemy tego testu nie zdać. Kto wie, czy jeśli nasze elity polityczne zawiodą, nie trzeba będzie wezwać na pomoc elit biznesowych, by te – mocniej angażując się w życie publiczne – pomogły i Polsce, i – koniec końców – również sobie. Polska musi wypracować poważną odpowiedź na Brexit, który oznacza nie tylko zmianę układu sił w Unii, ale również wpływa na nasze bezpieczeństwo. Wyjście Londynu z UE to osłabienie euroatlantyckiego wymiaru Unii. Radość, z jaką powitano Brexit w Moskwie, pokazuje, jak ważne jest to, by nasz kraj nie był tylko widzem obserwującym ewolucję Unii Europejskiej.

Opłaty za naukę na wyspach mogą wzrosnąć nawet o jedną trzecią. Roczne czesne dla żaków spoza UE wynosi ponad 60 tys. zł. 9 tys. funtów (ok. 47,7 tys. zł) rocznie płacą obecnie Polacy uczący się w szkołach wyższych w Wielkiej Brytanii. Tyle samo co Brytyjczycy. Brexit może to zmienić. Polacy będą traktowani jako zagraniczni studenci. Ci wykładają za brytyjskie wykształcenie z kieszeni średnio ok. 12 tys. funtów rocznie (ok. 63 tys. zł).

W rzeczywistości pobrexitowej nie chodzi o to, czy integracji europejskiej powinno być więcej, czy mniej, tylko o to, jak sprawić, żeby ten projekt zyskiwał jak największą akceptację ze strony państw członkowskich i społeczeństw. Bez Wielkiej Brytanii ogromna większość unijnego PKB znajdzie się w strefie euro, w związku z czym główny interes państw europejskich będzie oczywisty: będą starały się one szukać lepszych mechanizmów koordynacyjnych, aby w obrębie strefy euro – która, jak wiemy, nie jest doskonałym obszarem walutowym, bo była źle wprowadzona i jest niedokończona – lepiej koordynowane były polityki gospodarcze. To pewnie będzie oznaczało także próbę poszukiwania nowego porozumienia z krajami, które są poza strefą euro – krajami, które mogłyby być pomocne w innych politykach, wciąż stanowiących wyzwanie dla Unii Europejskiej.

David Cameron odchodzi, tymczasem ultralewicowy szef opozycyjnej Partii Pracy Jeremy Corbyn okopał się w swojej twierdzy i ustąpić nie zamierza. W miniony weekend odparł wewnętrzną rewoltę w swoim stronnictwie i oddalił z gabinetu cieni dwunastu bardziej centrowych polityków, którzy chcieliby ją przesunąć na pozycję, jaką partia ta zajmowała za kierownictwa Tony’ego Blaira.