piecza zastępcza

Likwidacja dużych domów dziecka i doprowadzenie do tego, żeby maluchy przebywały w rodzinach zastępczych, a nie w placówkach, to dwa z kilku celów, które mają być osiągnięte dzięki wprowadzonej przed czterema laty ustawie o pieczy zastępczej. O tym, że proces ten idzie opornie, świadczy raport oceniający dotychczasowe funkcjonowanie przepisów, który przygotowała Koalicja na rzecz Rodzinnej Opieki Zastępczej. Jest to pierwsze tak duże badanie przeprowadzone przez organizację pozarządową wśród przedstawicieli powiatów i rodzin zastępczych.

Brak kandydatów na rodziców zastępczych i odpowiedniego wsparcia finansowego blokuje rozwój rodzinnych form pieczy. Szwankuje też współpraca powiatów z sądami.

Jeszcze do końca miesiąca gminy i powiaty mogą przesyłać do wojewodów swoje zapotrzebowanie na budżetową dotację, która ma pokryć koszty zatrudnienia osób pracujących z rodzinami.

Powiaty mają wątpliwości, czy dodatek wychowawczy należy się na małoletnich podlegających przepisom o pomocy społecznej.

Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wyłącznie z powodu ubóstwa, wbrew woli rodziców nie jest dopuszczalne - przewiduje nowela Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do której Senat zaproponował w czwartek jedną poprawkę.

W środę Senat rozpocznie dwudniowe posiedzenie; zajmie się na nim m.in. nowelą Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zakłada ona, że umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wyłącznie z powodu ubóstwa, wbrew woli rodziców nie będzie dopuszczalne.

Możliwość tworzenia centrów zajmujących się obsługą administracyjną domów dziecka to chyba jeden z nielicznych elementów ustawy o pieczy zastępczej, który jest chwalony przez wszystkie powiaty. Dzięki niemu nie muszą już w każdej placówce zatrudniać dyrektorów, bo wystarczy jeden, który stoi na czele jednostki obsługującej.

Nowelizacja jest realizacją zapowiedzi z expose premier Beaty Szydło o wprowadzeniu zakazu odbierania rodzicom dzieci z powodu ubóstwa. W uzasadnieniu podkreślono, że ingerencja państwa we władzę rodzicielską jest możliwa tylko w przypadkach określonych ustawą i po prawomocnym orzeczeniu sądu, a środki z zakresu pieczy zastępczej powinny być stosowane tylko w sytuacji, gdy rodzice albo rodzic sprawujący władzę rodzicielską nie spełniają swoich funkcji i może to stanowić zagrożenie dla dobra dziecka.

Projekt jest już po pracach w komisji, która na rozpoczynającym się we wtorek posiedzeniu przedstawi swoje sprawozdanie.

Podczas trzydniowego posiedzenia Sejmu posłowie zajmą się m.in. projektem zmiany Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wprowadza on przepisy zakazujące procedury odbierania dziecka rodzicom wyłącznie z powodu biedy. Obrady potrwają do piątku.

Nowe świadczenie nie będzie wliczane do kryterium dochodowego. Dotyczy to m.in. dodatków mieszkaniowych i Funduszu Alimentacyjnego.

Zgodnie z projektem nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przygotowanej przez Prawo i Sprawiedliwość, niezwłoczne umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej będzie musiało być uzasadniane interpretacją odnoszącą się do zagrożenia życia lub zdrowia. Dodano również przepis o zakazie odbierania dziecka rodzicom tylko i wyłącznie z powodu ubóstwa, co jednak obecnie nie stanowi przesłanki uprawniającej do wydania takiego orzeczenia.

Nowe rozwiązania - jak wskazano w komunikacie CIR - mają przeciwdziałać "pochopnemu" odbieraniu dzieci rodzicom oraz umieszczaniu ich w pieczy zastępczej, czyli rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Jeżeli sąd zobowiązał rodzica do utrzymania tylko tego dziecka, które z nim zostało po rozwodzie, nie oznacza to, że nie musi zwracać gminie wydatków związanych z pobytem drugiego potomka w opiece zastępczej.

Marek Michalak, rzecznik praw dziecka (RPD), zwrócił się do wojewodów, aby w trakcie kontroli placówek opiekujących się nieletnimi, sprawdzali, czy zgodnie z prawem udostępniają w internecie wizerunek i dane podopiecznych.

Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich (RPO), zapytał resort pracy o to, jakie podjął działania, aby zapewnić prawidłowe wykonywanie orzeczeń sądów rodzinnych o umieszczeniu małoletniego w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

Czynności nadzorcze w samorządach oraz ich jednostkach organizacyjnych będą przeprowadzane w trybie zwykłym i uproszczonym. W tym drugim nie będzie konieczne przygotowanie wcześniejszego planu kontroli.