leczenie

Pacjenci korzystający z leczenia w innych krajach Unii Europejskiej mogą łatwiej uzyskać zgodę NFZ i zwrot poniesionych kosztów. Rząd przygotował projekt zmian (UD428), który przewiduje mniej formalności, uproszczenie procedur oraz większą ochronę osób wymagających pilnego leczenia poza Polską.

Od 1 lipca obowiązuje nowa lista refundacyjna, która przynosi 10 ważnych zmian dla pacjentów onkologicznych. Największe dotyczą raka płuca, ale nowe możliwości leczenia pojawiły się także w przypadku sześciu innych nowotworów. Lekarze podkreślają, że kolejne refundacje pozwalają coraz lepiej dopasować terapię do konkretnego pacjenta.

Jeszcze niedawno wielu pacjentów cieszyło się, gdy na wyniku widziało wysoki HDL, nazywany „dobrym cholesterolem". Dziś lekarze coraz częściej zwracają uwagę na zupełnie inne parametry. Pierwsze elementy tej zmiany już trafiły do państwowego programu profilaktycznego, a eksperci zapowiadają kolejne modyfikacje sposobu oceny profilu lipidowego.

Wystarczy utrata pracy, zamknięcie firmy albo urlop bezpłatny, by uruchomił się licznik. Po 30 dniach od wygaśnięcia ubezpieczenia zdrowotnego wiele osób traci prawo do świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dla pacjenta, który jest w trakcie diagnostyki lub czeka na zabieg, taka informacja może oznaczać konieczność pokrycia kosztów z własnej kieszeni.

Tylko dwa obszary terapeutyczne ‒ rak piersi i choroby siatkówki (AMD i DME) ‒ kosztowały polską gospodarkę w 2024 roku łącznie prawie 27,5 mld zł, z czego jedynie 20% w przypadku raka piersi, zaś 8% w przypadku AMD i DME to wydatki NFZ na leczenie. Pozostała część to niewidoczny rachunek społeczny, który płacą pacjenci, ich rodziny i pracodawcy: utracona praca, wolne dni na leczenie, godziny poświęcone opiece. Dostęp do skutecznych i zgodnych z aktualną wiedzą medyczną innowacji to instrument, który może pozwolić ograniczać przyszłe wydatki w budżecie państwa. Takie wnioski płyną z dwóch raportów systemowych przygotowanych przez EconMed Europe.

Pod obrady Sejmu trafił rządowy projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zakłada on m.in. zmiany w leczeniu uzależnień od opioidów poprzez rozszerzenie leczenia substytucyjnego. Co się zmieni dla pacjentów?

W Polsce ok. 100 tys. osób choruje na nieswoiste choroby zapalne jelit (NChZJ). Jeszcze kilkanaście lat temu możliwości leczenia były bardzo ograniczone i koncentrowały się na objawach. Jednak wraz z rozwojem medycyny i pojawieniem się nowych terapii specjaliści wyznaczyli nowe cele terapeutyczne. Takim celem jest długotrwała remisja kliniczna choroby, która pozwala pacjentowi żyć tak, jakby był całkiem zdrowy.

Problemy z koncentracją, trudności w rozwoju mowy i etykieta niegrzecznego dziecka, to codzienność tysięcy uczniów, u których ucho funkcjonuje prawidłowo, ale mózg nie potrafi zinterpretować docierających do niego bodźców – mówi dr n. med. i n. o zdr. Natalia Czajka z Centrum Słuchu i Mowy Medincus w Kajetanach. Rozmowa odbyła się w studiu DGP podczas CI 2026 – 18th International Conference on Cochlear Implants and other Implantable Technologies w Warszawie.

Kłopoty finansowe NFZ mogą już niedługo stać się powodem trudności dla kolejnej grupy pacjentów – tym razem okulistyki. Szpitale wskazują na wydłużenie kolejek na zabiegi zaćmy, a co za tym idzie odpływ pacjentów do klinik poza Polską.

Na sanatorium z NFZ w 2026 roku czeka się średnio nawet 8–12 miesięcy, a w niektórych przypadkach jeszcze dłużej. To jednak nie oznacza, że każdy pacjent stoi w tej samej kolejce i tyle samo czeka na wyjazd. W systemie istnieją przepisy oraz konkretne sytuacje, które mogą znacząco skrócić czas oczekiwania – część osób trafia do uzdrowiska szybciej dzięki ustawowemu pierwszeństwu lub wolnym miejscom pojawiającym się w trakcie roku.

Jeszcze niedawno wizyta u dentysty była wydatkiem „do przełknięcia”. Dziś coraz częściej staje się poważną decyzją finansową. Ceny usług stomatologicznych w Polsce rosną szybciej niż średnia unijna, a dynamika sięga nawet 9 - 10 proc. rok do roku. Pacjenci pytają wprost: ile dziś kosztuje leczenie i dlaczego drożeje szybciej niż inne usługi zdrowotne?

W 2025 roku NFZ wydał ponad 360 mln zł na ratunkowy dostęp do technologii lekowych, obejmując nim ponad 5 tys. osób. Eksperci nie mają wątpliwości: choć procedura ratuje życie, rosnące statystyki obnażają słabości systemu – przede wszystkim opóźnioną diagnostykę i restrykcyjne kryteria programów lekowych.

Większość pacjentów zakłada, że za część badań i procedur trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Tymczasem przepisy NFZ obejmują znacznie więcej, niż się powszechnie uważa – od diagnostyki po wybrane elementy leczenia. Problem w tym, że te zasady są rozproszone i mało czytelne, przez co wielu chorych po prostu z nich nie korzysta.

W Polsce z nowoczesnych terapii można korzystać głównie w ramach programów lekowych. Bardzo ważne jest, żeby pacjenci, którzy spełniają rygorystyczne kryteria wejścia do takiego programu, rzeczywiście mogli z niego skorzystać – mówiła podczas HCC Magdalena Kołodziej, prezes Fundacji MY PACJENCI.

Rzecznik praw obywatelskich interweniuje u ministrów w sprawie niewystarczającej liczby miejsc leczenia zaburzeń preferencji seksualnych u osób, które wyszły już z izolacji, ale nadal muszą się poddawać terapii. Alarmuje, że bez pomocy mogą one znowu wejść w konflikt z prawem.

W 2026 roku w Polsce niektórzy pacjenci mają prawo do przywilejów zdrowotnych, które zapewnią im priorytet w leczeniu, dostęp do bezpłatnych leków i usług medycznych. Kto i dlaczego może liczyć na te przywileje? Na liście jest kilkanaście grup. Przeczytaj, aby dowiedzieć się, jakie dokumenty uprawniają do wyjątkowego dostępu do lekarzy.

NFZ zaczyna ciąć koszty i robi to tam, gdzie pacjenci odczują to najszybciej. Za część badań zapłaci już tylko 40 proc., choć do tej pory finansował je w całości. To może oznaczać mniej terminów i powrót kolejek. Pytanie brzmi: kto utknie w nich najdłużej?