ii wojna światowa

75 lat temu, 20 listopada 1943 roku, dowódca Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski "Bór" wydał dowódcom okręgów rozkaz o rozpoczęciu skierowanej przeciwko Niemcom akcji "Burza".

Zabytkowy amerykański samolot myśliwski P-51D Mustang z czasów drugiej wojny światowej rozbił się we Fredericksburgu w Teksasie. Zginął 73-letni pilot i pasażer - 93-letni weteran wypraw bombowych na Niemcy. Samolot odbywał lot widokowy.

Przepis kodeksu postępowania cywilnego, dotyczący immunitetu obcych państw, na podstawie którego polski sąd bezwarunkowo musi odrzucić pozew w sprawach dot. zbrodni wojennych jest niezgodny z konstytucją - głosi stanowisko prokuratora generalnego przesłane do TK po wniosku posłów PiS o jego zbadanie.

Minister spraw zagranicznych Jacek Czaputowicz rozmawiał w Paryżu z sekretarzem generalnym NATO Jensem Stoltenbergiem na temat Rosji i nieprzestrzegania przez ten kraj traktatu INF. Poinformował o tym dziennikarzy na niedzielnym spotkaniu w polskiej ambasadzie.

 Alarm – do rąk własnych! 31 lipca, godz. 19.00. Nakazuję godzinę „W” dnia 1 sierpnia, godz. 17.00. Adres miejsca postoju Okręgu Jasna 22 m. 20., czynny od godziny „W”. Otrzymanie rozkazu kwitować. „X” – tak o momencie tuż przed wybuchem powstania pisał Władysław Bartoszewski w „Dniach Walczącej Stolicy”. Były minister spraw zagranicznych wolnej Polski był tylko jedną z ważnych osób życia publicznego III RP, które w młodości nosiły biało-czerwoną opaskę na ramieniu.

Pamięć ofiar akcji „Erntefest” - masowej egzekucji dokonanej w niemieckim obozie koncentracyjnym na Majdanku - uczczono w niedzielę w Lublinie. 3 listopada 1943 r. hitlerowcy zastrzelili tu ponad 18 tys. Żydów. Kolejne 24 tys. Żydów zamordowano w innych obozach.

Państwo nie powinno powoływać się na swoje prawa autorskie, aby blokować upublicznianie dokumentów, które są istotne dla debaty publicznej – przekonuje w swej opinii prof. Maciej Szpunar, rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka wyzwalając Bredę w 1944 r. wykorzystała efekt zaskoczenia; Niemcy zakładali, że ich obrona rozegra się na zachodnich flankach miasta, tymczasem Polacy zaatakowali od wschodu - przypomina Jan Józef Kasprzyk, szef Urzędu ds. Kombatantów.

Historia zadrwiła z Rudolfa Weigla okrutnie. Pierwszy raz stracił szansę na Nobla, bo chciał być Polakiem, a nie Niemcem, drugi, bo znaleźli się Polacy, którzy uznali, że był złym Polakiem - pisze Mariusz Urbanek w książce „Profesor Weigl i karmiciele wszy".

75 lat temu, 12 października 1943 r., nieopodal wsi Lenino, na Białorusi rozpoczęła się krwawa bitwa pomiędzy polską 1 Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki w składzie sowieckiej 33 Armii a Wehrmachtem. W walkach, których rocznica obchodzona była w PRL jako Dzień Ludowego Wojska Polskiego, straty polskie stanowiły około 20 proc. stanu dywizji.

Mieliśmy zaplanowany każdy metr kwadratowy wystawy; każde zdjęcie, każda postać, każdy eksponat pełniły określoną rolę w tej narracji, w scenariuszu - mówił w środę w sądzie jeden z autorów wystawy głównej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, b. dyrektor placówki prof. Paweł Machcewicz.

Litwa nie będzie tolerowała prób przepisywania historii na nowo i zamieniania ról ofiar i oprawców – oświadczył szef litewskiego MSZ Linas Linkeviczius w reakcji na wypowiedź przedstawicielki władz Rosji dyskredytującą działania litewskiego ruchu oporu.

2 października 1944 r., po 63 dniach heroicznego i samotnego boju prowadzonego przez powstańców z wojskami niemieckimi, wobec braku perspektyw dalszej walki, przedstawiciele KG AK płk Kazimierz Iranek-Osmecki "Jarecki" i ppłk Zygmunt Dobrowolski "Zyndram" podpisali w kwaterze SS-Obergruppenfuehrera Ericha von dem Bacha-Zelewskiego w Ożarowie układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie.

Jego decyzje w sprawach wielkich i małych dyktował mu instynkt albo raczej niezwykła prawość charakteru – pisał o dowódcy AK Jan Nowak-Jeziorański. Do dziś nie powstała pełna biografia jednego z architektów godziny „W”. 74 lata temu, 30 września 1944 r., gen. Tadeusz Bór-Komorowski został mianowany Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych.

Przez lata Polska miała problem, by odpowiednio kształtować politykę historyczną; dokonują się zmiany, ale potrzebna jest pomoc państwa - wynika z debaty historyków, która odbyła się w sobotę w Gdyni. W spotkaniu uczestniczyli m.in. dyrektorzy placówek muzealnych.