ekshumacja

Zmarłe ciała zawsze grały rolę w polityce. Wyciągano je na ogląd publiczny, by zbezcześcić (jak wieszano na latarniach dyktatorów i funkcjonariuszy obalanych reżimów); chowano w odkrytych trumnach i stawiano mauzolea, by czcić (jak przywódców, których z różnych powodów chciano unieśmiertelnić). Kremowano, by zapomnieć lub stawiono grobowce i monumenty, by nie zapomnieć nigdy. Od starożytności do dziś jednak, gdy myślenie rytualne i świeckie idą coraz bardziej osobno, a gdy pamięć o zbrodniach lub katastrofach nabiera mniej pokazowego, dosłownego, ludycznego charakteru – coś się powinno zmienić. Nie potrzebujemy zmarłego ciała tak często tykać, tak otwarcie wywlekać, tak wyraziście pokazywać, by pochylić się nad zmarłym lub by spróbować zrozumieć. W teorii, w życzeniowym nieco być może spojrzeniu na współczesne społeczeństwa jako dojrzałe na ten przynajmniej sposób, że rozumieją racje rytuału i prawa do prywatności, sacrum i świeckiego decorum, a także odróżniają je od nekrofilskiej zemsty i pornograficznej przyjemności oglądania trupa.

Paweł Deresz, mąż Jolanty Szymanek-Deresz, która zginęła w katastrofie smoleńskiej, złożył w czwartek zażalenie na postanowienie Prokuratury Krajowej o ekshumacji ciała żony. Z informacji PAP wynika, że zażalenia dotąd złożyło w sumie siedem rodzin, bliskich ofiar katastrofy.

Badanie fizykochemiczne na materiały wybuchowe nie jest pierwszoplanową sprawą; sekcja ma zmierzać do ustalenia przyczyny śmierci - powiedział zastępca prokuratora generalnego Marek Pasionek podczas konferencji poświęconej śledztwu ws. katastrofy smoleńskiej.

Ekshumacja ciał pary prezydenckiej Lecha i Marii Kaczyńskich odbędzie się 14 listopada, a ponowne złożenie trumny w sarkofagu planowane jest 18 listopada, jeśli do tego czasu wykonane zostaną wszystkie badania - dowiedziała się PAP. Nie będzie uroczystego pogrzebu.

To jest obowiązek prawny prokuratorów; choć to jest sprawa bolesna, to ja mogę tylko prosić rodziny o wyrozumiałość dla działań prokuratury - mówi w wywiadzie dla PAP prezydent Andrzej Duda, pytany o kwestię planowanych ekshumacji ofiar katastrofy smoleńskiej.

Nocą 10 kwietnia 2010 r., podczas posiedzenia roboczego z udziałem polskich i rosyjskich prokuratorów podjęto decyzję, że oględziny i sekcje zwłok ofiar katastrofy smoleńskiej trzeba przeprowadzić jak najszybciej i w Moskwie - poinformowała w piątek Prokuratura Krajowa.

Prokuratura działa na podstawie Kodeksu postępowania karnego, jego uregulowania nie dopuszczają możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o ekshumacji - poinformowała PAP w czwartek rzeczniczka Prokuratury Krajowej Ewa Bialik. To odpowiedź na stanowisko RPO ws ekshumacji.

Kodeks postępowania karnego przewiduje zażalenie m.in. na "inne czynności" prokuratury, a w tym pojęciu można pomieścić również ekshumację - tak RPO Adam Bodnar odpowiada na oświadczenie Prokuratury Krajowej, że nie ma możliwości zażalenia się na jej decyzje ws. ekshumacji.

W tym roku ekshumowano szczątki ponad 3 tys. żołnierzy niemieckich, poległych na terenie naszego kraju podczas obu wojen światowych. Szczątki są chowane na kilkunastu cmentarzach w całej Polsce, pochówki odbywają się zwykle jesienią.

Rzecznik praw obywatelskich uważa, że bliscy ofiar katastrofy smoleńskiej mogą wnieść zażalenie do sądu na postanowienie prokuratury o ekshumacji zwłok. Jednak taki sprzeciw nie obliguje śledczych do wstrzymania czynności.