Rażąco niska cena w zamówieniach publicznych

Zgodnie z ust. 1 art. 90 p.z.p., zamawiający zobligowany jest (w przypadku powzięcia wątpliwości, że cena oferty jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia) zwrócić się na piśmie do wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.

Zgodnie z art. 90 ust. 3 p.z.p., jeżeli wyjaśnienia w wyznaczonym terminie nie zostaną złożone bądź lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zamawiający ma obowiązek odrzucenia takiej oferty. Z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wynika jednakże, że również złożenie wyjaśnień zbyt ogólnikowych bądź niewykazujących rzetelności kalkulacji ceny, jest jednoznaczne z niezłożeniem wyjaśnień w rozumieniu art. 90 p.z.p. i skutkować powinno odrzuceniem oferty.

W jednym z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem była usługa oczyszczania miasta, uczestniczący w nim wykonawca zarzucił zamawiającemu, iż z naruszeniem przepisów p.z.p. wybrał ofertę innego wykonawcy, która podlegała odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną w stosunku do przedmiotu zamówienia. KIO uwzględniła odwołanie. W uzasadnieniu wyroku Izba stwierdziła, że wprawdzie zamawiający wezwał wykonawcę (przed wyborem jego oferty) do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny oferty, a wykonawca w terminie udzielił odpowiedzi, to jednak ta odpowiedź miała charakter zbyt ogólnikowy i nie podaje w szczególności zindywidualizowanych i zobiektywizowanych przyczyn wysokości zaoferowanej ceny. KIO, powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z 1 kwietnia 2005 r. (sygn. akt. VI Ca 464/05 niepubl.) wskazała, że wystąpienie do wykonawcy w trybie art. 90 ust. 1 p.z.p. ustanawia domniemanie zaoferowania ceny rażąco niskiej w stosunku do przedmiotu zamówienia. W związku z tym dowód braku zaoferowania ceny rażąco niskiej spoczywa na wykonawcy. Izba słusznie podniosła, że w art. 90 ust. 2 i 3 p.z.p. ustawodawca ustanowił obowiązek zamawiającego dokonania oceny wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami. Wykonawca, poprzestając jedynie na złożeniu ogólnikowych wyjaśnień i odstępując od udowodnienia powoływanych przyczyn, czyni to na własne ryzyko. W konsekwencji KIO wskazała, że złożenie wyjaśnień nieuzasadniających zaoferowanej ceny jest zrównane w skutkach prawnych z niezłożeniem wyjaśnień w ogóle - prowadzi do odrzucenia oferty jako zawierającej rażąco niską cenę (sygn. akt KIO/UZP 1066/99).

Aldona Kowalczyk

radca prawny, kieruje Zespołem Prawa Zamówień Publicznych w kancelarii Salans