Interes społeczny w przetargu

W przypadku gdy zamawiający bezpodstawnie unieważni prowadzone postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, wykonawcy mogą wnosić odwołanie od takiej decyzji do Krajowej Izby Odwoławczej - o ile wartość szacunkowa zamówienia była wyższa niż progi unijne, których wysokość określa art. 11 ust. 8 ustawy - Prawo zamówień publicznych. W przypadku gdy wartość unieważnionego zamówienia publicznego jest mniejsza od wysokości progów unijnych, wykonawca może wnieść do zamawiającego informację o niezgodnej z przepisami czynności podjętej w postępowaniu o zamówienie publiczne (uprawnienie wynikające z art. 181 ust. 1 p.z.p.).

Przesłanki skutkujące unieważnieniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego określa art. 93 ust. 1 pkt. 1 - 7 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Jedną z samodzielnych przesłanek skutkujących unieważnieniem postępowania o zamówienie publiczne jest sytuacja, w której zamawiający uzna, iż wystąpiła istotna zmiana okoliczności, powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć (patrz art. 93 ust. 1 pkt 6 p.z.p.).

Do zastosowania powołanego przepisu konieczne jest stwierdzenie, że zmiana rzeczywiście wystąpiła, a nie powstała jedynie możliwość jej wystąpienia.

Zamawiający musi przy tym wykazać, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym oraz że przy zachowaniu należytej staranności nie można było jej wcześniej przewidzieć.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2003 r. ,sygn. akt V Ca 2224/03, "istotna zmiana okoliczności to kategoria obiektywna, ściśle powiązana z przedmiotem i terminem wykonania zadania objętego postępowaniem o zamówienie publiczne, która w określonych warunkach powoduje, iż dalsze kontynuowanie postępowania przetargowego narusza interes publiczny, któremu miało służyć to postępowanie".

Ponadto Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 10 lipca 2002 r. (V Ca 960/02) stwierdził, iż nie można postawić znaku równości pomiędzy interesem publicznym a brakiem środków na realizację przedsięwzięcia objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia.

W myśl uchwały Trybunału Konstytucyjnego z 12 marca 1997 r. za interes publiczny należy bez wątpienia uznawać korzyści uzyskiwane w wyniku realizacji przedsięwzięć służących ogółowi w zakresie zadań ciążących na administracji rządowej oraz samorządowej, realizowanych w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, związanych np. z ochroną zdrowia, oświatą, kulturą, porządkiem publicznym. W konsekwencji interesu społecznego nie można utożsamiać z interesem zamawiającego.

Definicję braku możliwości przewidzenia zmiany odnajdziemy w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 27 lutego 2009 r. (sygn. akt KIO/UZP 176/09), w którym izba zgodnie z doktryną uznała, iż okoliczności nieprzewidziane muszą mieć charakter trwały i nieprzewidywalny dla zamawiającego w chwili wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

W przypadku gdy unieważnienie postępowania nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, wykonawcom, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu, przysługuje roszczenie o zwrot uzasadnionych kosztów uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności kosztów przygotowania oferty.

Warto pamiętać, iż na wniosek wykonawcy zamawiający zawiadamia o wszczęciu kolejnego postępowania, które dotyczy tego samego przedmiotu zamówienia lub obejmuje ten sam przedmiot zamówienia, co postępowanie unieważnione.

Marek Okniński