Jakie konsekwencje dla gmin wprowadzają nowe przepisy

Zgłosiliśmy premierowi, ministrowi edukacji i przewodniczącemu sejmowej Komisji Samorządowej nasze regionalne postulaty w sprawie pilnej nowelizacji Karty Nauczyciela. Konieczne okazało się naprawienie błędu, który się w niej pojawił 21 listopada 2008 r. W związku z tym, że problem dotyczy wszystkich samorządów, w odpowiedzi na nasz apel otrzymaliśmy poparcie od rad oraz od prezydentów, burmistrzów i wójtów ze 133 miast. Samorządy gminne ze wszystkich województw wsparły nasze argumenty, że poprzednia zmiana ustawy - Karta Nauczyciela narzuciła niewykonalne terminy. Jako inicjatorzy ogólnopolskiej akcji, a później autorzy projektu nowelizacji wyjaśnialiśmy na posiedzeniach komisji sejmowych, że samorządy nie uchylają się od obowiązków, lecz wnioskują o urealnienie terminów.

Warto przypomnieć, że nauczyciele większość płacy otrzymują z góry - na początku miesiąca, a pozostałą część wypłaca im się z dołu. Uzasadnione były obawy o operację, którą należało przeprowadzić w całym kraju w okresie zimowych ferii świątecznych pomiędzy 23 a 31 grudnia. Nikt nie zamierzał uchylać się od tego obowiązku, byle terminy były wykonalne. We wszystkich gminach, miastach, powiatach i samorządach województw, we wszystkich szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez te samorządy, z udziałem urzędów samorządowych, a zapewne także i radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich trzeba by było w tych szczególnych dniach wykonać skomplikowaną serię zadań. Trzeba podkreślić, że obowiązujące przepisy budziły liczne wątpliwości interpretacyjne. Pojawiło się niebezpieczeństwo, że duży pośpiech przy braku precyzji w ustawie uniemożliwi rzetelne wyliczenie dodatków należnych nauczycielom. Dla projektu ustawy przyjętego przez komisję stopniowo uzyskano poparcie resortu edukacji narodowej i posłów ze wszystkich klubów.

Wprowadzono sześć zmian, z których dwie pierwsze ustalają wreszcie realne terminy dla samorządów terytorialnych będących organami prowadzącymi szkoły. Po pierwsze, nie do 31 grudnia, lecz do 20 stycznia następnego roku organ prowadzący szkołę przeprowadza analizę poniesionych w roku kalendarzowym wydatków na wynagrodzenia nauczycieli w poszczególnych grupach awansu zawodowego. Po drugie, wypłaty ewentualnych wyrównań nastąpią nie do końca roku, lecz do 31 stycznia.

Zmiana trzecia wynika z poprzednich - organ prowadzący ma sporządzić sprawozdanie z osiągania średnich wynagrodzeń w poszczególnych grupach awansu zawodowego nauczycieli nie do 10 stycznia, lecz do 10 lutego. Te wymienione dotąd trzy zmiany zostały przez nas zaproponowane i tak zostały uchwalone.

Posłowie z własnej inicjatywy wprowadzili czwartą zmianę: kwota różnicy, o której mowa w art. 30a ust. 2, jest dzielona między nauczycieli zatrudnionych i pobierających wynagrodzenie w roku, dla którego ustalono kwotę różnicy (proporcjonalnie do okresu zatrudnienia), co powoduje, że nieaktualna będzie interpretacja resortu edukacji narodowej, że kwota ta należy się tylko nauczycielom zatrudnionym w grudniu. Piąta zmiana zobowiązuje wszystkie gminy do sporządzenia sprawozdania, a nie tylko te, które nie osiągną średnich i wypłacą wyrównania. Celem wprowadzenia dodatkowego obowiązku na gminy jest wymuszenie na organach prowadzących szkoły osiągania średnich ustawowych. Dlatego rozszerzenie obowiązku na wszystkie samorządy ma być właściwym środkiem nacisku.

Za zmianą szóstą, zaproponowaną przez nas delegacją ustawową dla ministra edukacji do wydania rozporządzenia, opowiedziały się również wpływowe związki zawodowe nauczycieli. Zgodnie przekonywaliśmy posłów, że rozporządzenie jest konieczne, gdyż rozwieje liczne wątpliwości interpretacyjne i wprowadzi jednolite w całym kraju standardy wykonania ustawowych obowiązków przez samorządy.

@RY1@i02/2009/254/i02.2009.254.092.003c.001.jpg@RY2@

Czesław Tomalik, prezes Zarządu Związku Gmin Śląska Opolskiego