Będą pieniądze na rzeczy… niepotrzebne
C hoć najszerzej komentowaną zmianą zawartą w Polskim Ładzie jest podwyższenie składki zdrowotnej jednoosobowych przedsiębiorc ó w, to znacznie większe znaczenie dla funkcjonowania naszego państwa będą miały zmiany w PIT. W nowym programie partii rządzącej zawarto daleko idącą obniżkę podatku dochodowego od os ó b fizycznych, opartą na podwyższeniu kwoty wolnej do 30 tys. zł oraz podwyższeniu progu dochodowego drugiej stawki PIT do 120 tys. zł rocznie. Mimo że r ó wnocześnie zlikwidowana zostanie możliwość odliczania składki zdrowotnej od podatku, per saldo Polacy zapłacą o 22 mld zł mniej podatku dochodowego - tak przynajmniej wynika z szacunk ó w Ministerstwa Finans ó w.
Ta zapowiedziana przez koalicję rządzącą wielka obniżka podatków oczywiście odbije się na wpływach budżetowych. Wpływy z PIT mniej więcej po połowie trafiają do kas samorządów oraz państwa. Nie znaczy to jednak, że państwo i samorządy poniosą te koszty w taki sam sposób. Dla państwa wpływy z podatku PIT nie są kluczowe - budżet Polski oparty jest na wpływach z podatków pośrednich, z VAT na czele. W 2020 r. wpływy z PIT do budżetu państwa wyniosły niecałe 64 mld zł, co odpowiadało za 15 proc. dochodów budżetowych. W przypadku samorządów sytuacja wygląda inaczej. To właśnie udział we wpływach z podatku PIT jest najważniejszym źródłem dochodów własnych polskich gmin i miast na prawach powiatu. Odpowiadały one za 35 proc. dochodów własnych gmin. W przypadku miast na prawach powiatu wpływy z PIT - sumując część gminną i powiatową - to aż 43 proc. dochodów własnych.
Nie można więc powiedzieć, że samorządy i państwo poniosą koszty Polskiego Ładu solidarnie. Gminy i miasta na prawach powiatu odczują straty budżetowe z tytułu wielkiej obniżki PIT dwu- lub nawet trzykrotnie bardziej niż państwo. Tymczasem w ostatnim czasie weszły w życie dwie inne obniżki podatku dochodowego od osób fizycznych. Mowa o obniżce pierwszej stawki PIT do 17 proc. i zwolnieniu z PIT osób do 26. roku życia. Oba rozwiązania weszły w życie w drugiej połowie 2019 r. Nic więc dziwnego, że w ubiegłym roku wpływy z podatku od dochodów osobistych do kas samorządów spadły, do czego oczywiście również walnie przyczyniła się pandemia. W przypadku gmin dochody z PIT spadły o 0,25 mld zł. W tym czasie ceny w Polsce nie tylko nie spadały, ale nawet umiarkowanie rosły - o ok. 2,5 proc. To wszystko razem sprawiło, że realnie samorządy miały mniej środków własnych na realizację swoich ustawowych zadań.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.