Podkarpacie ma pieniądze na rozwój przedsiębiorczości

Ważnym czynnikiem i szansą na wsparcie województwa podkarpackiego w dalszym jego rozwoju są fundusze unijne. Według danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, od 2004 roku w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego dla Podkarpacia przeznaczono łącznie ponad 770 mln zł na realizację ponad 922 projektów, z czego ponad 30 mln zł dofinansowało projekty związane z promocją przedsiębiorczości oraz wsparciem dla mikroprzedsiębiorstw.

Obecnie jednym z instrumentów polityki rozwoju regionu w nowej perspektywie finansowej jest Regionalny Program Operacyjny Województwa Podkarpackiego na lata 2007–2013 (RPO WP 2007–2013). Program nawiązuje bezpośrednio do celów strategicznych, priorytetów i kierunków działań określonych w Strategii rozwoju województwa podkarpackiego na lata 2007–2020. RPO WP 2007–2013 jest realizowany przy zaangażowaniu środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w wysokości 1136,3 mln euro (to 6,86 proc. całkowitej alokacji tego funduszu przeznaczonej na finansowanie 16 RPO). Wielkość środków prywatnych przewidzianych w realizacji programu oszacowano wstępnie na 127,3 mln euro, zaś krajowych środków publicznych – 208,27 mln euro.

Położenie geograficzne Podkarpacia sprzyja rozwojowi gospodarczej współpracy transgranicznej (ze szczególnym uwzględnieniem wschodniej granicy UE). W ramach tej współpracy realizowane są różne inicjatywy i przedsięwzięcia: misje gospodarcze, spotkania władz oraz przedstawicieli przedsiębiorstw i instytucji otoczenia biznesu, konferencje, warsztaty, szkolenia, seminaria i wizyty studyjne.

Dla Podkarpacia wielką nadzieją na nowoczesny rozwój jest Dolina Lotnicza. Bogate tradycje przemysłu lotniczego sięgają jeszcze czasów przedwojennych. W powiązaniu z zapleczem naukowo-badawczym i edukacyjnym oraz dynamicznie rozwijającym się lotniskiem Rzeszów-Jasionka stają się w coraz większym stopniu wizytówką regionu. Dolinę tworzą przede wszystkim firmy, które, korzystając z najnowszych technologii, znajdują uznanie i partnerów na całym świecie. To właśnie w Rzeszowie (w WSK PZL Rzeszów) produkowane są silniki do samolotów F-16. W skład Doliny Lotniczej wchodzą również małe, często rodzinne zakłady. Kooperując z dużymi podmiotami, tworzą silnie zintegrowany system powiązań, który można określić jako klaster. Wiele takich firm otrzymało pomoc ze środków unijnych na zakup nowoczesnych maszyn i urządzeń. To pozwoliło im na realizację najbardziej precyzyjnych i specjalistycznych zamówień.

Struktura podmiotowa gospodarki województwa podkarpackiego charakteryzuje się dużym udziałem sektora prywatnego, z czego większość stanowią osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Występują przy tym dysproporcje w lokalizacji geograficznej przedsiębiorstw (małe i średnie przedsiębiorstwa powstają głównie w największych ośrodkach miejskich). Znacznie wolniejszy rozwój MSP ma natomiast miejsce na terenach wiejskich.

Sektor MSP w województwie boryka się z poważnymi problemami finansowymi, które rzutują w konsekwencji na jego innowacyjność i konkurencyjność na rynku. Głównymi ograniczeniami uzyskania zewnętrznego finansowania są znaczące koszty i trudności w pozyskaniu kredytu, w szczególności dla małych przedsiębiorstw, słabość regionalnego systemu finansowania innowacji oraz systemu poręczeniowego i pożyczkowego.

Brak kapitału stanowi barierę zwłaszcza dla podmiotów nowo powstałych oraz realizujących inwestycje o charakterze innowacyjnym. Sektor MSP odgrywa dominującą rolę w procesie tworzenia nowych miejsc pracy. Pomaganie w zakładaniu i rozwoju takich firm jest więc sposobem wpływania na rozwój gospodarczy oraz walkę z bezrobociem. Niemniej ważne jest rozwijanie przedsiębiorczości w mniejszych ośrodkach, szczególnie tam, gdzie dotychczas była ona niemal nieobecna.

Konieczna jest zatem realizacja działań, które zmierzać będą do likwidacji barier w rozwijaniu przedsiębiorczości i konkurencyjnej gospodarki, zwiększenia dostępu do informacji i infrastruktury związanej z podniesieniem konkurencyjności i innowacyjności oraz promocji gospodarczej regionu w zakresie istniejących sektorów gospodarki i tzw. przyszłych sektorów wysokiej szansy. Uzupełnieniem tego powinno być budowanie trwałej sieci powiązań produkcyjnych, handlowych i finansowych z partnerami zewnętrznymi, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości współpracy z regionami Ukrainy i Słowacji. Stworzenie warunków do rozwoju konkurencyjnej i innowacyjnej gospodarki nie jest możliwe bez pozyskania nowoczesnej myśli technologicznej i zainteresowania regionem kapitału zagranicznego inwestującego w nowoczesne i innowacyjne technologie. Niezbędne jest również wsparcie podmiotów zajmujących się profesjonalną obsługą doradczą dla przedsiębiorców oraz osób planujących podjąć działalność gospodarczą, jak również rozwój istniejących oraz tworzenie nowych sprawnych sieci instytucji otoczenia biznesu w regionie.

Celem nadrzędnym RPO Województwa Podkarpackiego 2007–2013 jest wzrost krajowej i międzynarodowej konkurencyjności gospodarki oraz poprawa dostępności przestrzennej Podkarpacia. Realizacja tego celu następuje poprzez inwestycje strukturalne służące m.in. wzmacnianiu dostępności regionu, podnoszeniu jego konkurencyjności, wspieraniu innowacyjności, poprawie stanu środowiska naturalnego, kulturowego i podnoszeniu poziomu edukacji. Przyjęte w RPO WP 2007–2013 kierunki określone zostały na podstawie analizy poziomu społeczno-gospodarczego rozwoju województwa. Definiują najważniejsze obszary interwencji wymagające wsparcia w celu usunięcia głównych barier rozwojowych, podniesienia jego konkurencyjności i ograniczenia procesu marginalizacji.

Pula środków przeznaczona na realizację priorytetu Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka wynosi ponad 288 mln euro. Priorytet odnosi się do sfery gospodarczej i jest ukierunkowany na tworzenie warunków do rozwoju przedsiębiorczości, innowacyjności oraz gospodarki opartej na wiedzy. Ma przyczyniać się do wzrostu konkurencyjności regionu, zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej i wzrostu aktywności w zakresie współpracy międzyregionalnej i międzynarodowej.

Realizacja celu głównego odbywa się m.in. w formie wsparcia dla rozwoju przedsiębiorstw poprzez zwiększenie dostępności do zewnętrznych źródeł finansowania, rozwoju sieci instytucji otoczenia biznesu, tworzenia warunków dla rozwoju gospodarczego i wzrostu potencjału innowacyjnego w regionie oraz transferu wiedzy. Udzielane wsparcie jest skoncentrowane na MSP.