Gminy będą mogły liczyć na dotacje i pożyczki na ekologię

Od nowego roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska zostanie przekształcony w państwową osobę prawną. Z kolei wojewódzkie fundusze będą funkcjonować jako samorządowe osoby prawne. Nowelizacja prawa ochrony środowiska przyjęta na ostatnim posiedzeniu Sejmu oznacza, że podmioty te będą dalej udzielać pożyczek i dopłat na ochronę środowiska. Nowe rozwiązania pozwolą także kontynuować rolę, jaką pełnią fundusze w absorpcji środków z Unii Europejskiej. Równocześnie niezagrożone będą samorządowe inwestycje związane z modernizacją, budową oczyszczalni ścieków czy zakładów utylizacji odpadów itp. Dodatkowo utrzymanie obecnych zasad finansowania ekologii oznacza dla gmin dostęp do preferencyjnych kredytów na inwestycje.

Zmiana okazała się konieczna po uchwaleniu nowych przepisów o finansach publicznych, która z początkiem 2010 roku likwiduje samorządowe fundusze celowe. Ten sam los miał spotkać wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Dotychczas wykonywane przez nie zadania miały przejąć samorządy. To spowodowałoby znaczące ograniczenie przedsięwzięć prośrodowiskowych. Równocześnie zabrakłoby środków finansowych dla przedsiębiorców inwestujących w ochronę środowiska.

Nowelizacja ustawy, skierowana obecnie do podpisu prezydenta, określa, na co dokładnie mogą być przeznaczane środowiskowe fundusze. Oprócz na szeroko pojętą ochronę wód, ziemi czy powietrza finanse mogą być przeznaczone także na badania związane z ochroną środowiska. Ponadto można nimi sfinansować działania związane z zapobieganiem szkód i awarii górniczych czy wspomaganie wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej. Zgodnie z nowelą preferencyjne pożyczki będą mogły być udzielane także na wspomaganie działalności związanej z wytwarzaniem biokomponentów i biopaliw ciekłych czy rozwój ekologicznych form transportu.

Równocześnie gminy i powiaty, których dochody z tytułu pobieranych opłat i kar za naruszenie przepisów ustawy są większe niż dziesięciokrotność średniej krajowej dochodów z roku poprzedniego przypadających na jednego mieszkańca, liczonej odpowiednio dla gmin i powiatów, będą przekazywały nadwyżkę z tego tytułu do właściwego wojewódzkiego funduszu. Od kwot niewpłaconych w terminie nalicza się odsetki w wysokości ustalonej dla zaległości podatkowych.

Nowe rozwiązania wprowadzają również ograniczenia dla samorządowców. Zgodnie z nimi funkcji członka zarządu Narodowego Funduszu nie będzie można łączyć z zatrudnieniem w administracji rządowej lub samorządowej. W zarządzie nie będą się mogły również znaleźć osoby będące członkiem rad nadzorczych w spółkach Skarbu Państwa czy rad nadzorczych spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego. W zarządzie zabraknie również miejsc dla radnych wszystkich szczebli samorządu terytorialnego.