Budżet wykonuje wójt, a nie rada

W praktyce często zdarza się, że rada gminy przewiduje w budżecie zwiększenie środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w urzędzie gminy, a mimo to wójt nie przyznaje im żadnej podwyżki. Analizując problem, czy pracownicy mają możliwość domagania się podwyżki przewidzianej w budżecie, należy zwrócić uwagę na fakt, iż rada gminy nie może wykonywać czynności, które są zarezerwowane przez ustawodawcę dla kompetencji organów wykonawczych, czyli wójta. Takie rozwiązanie narusza konstytucyjną zasadę podziału władzy. Z drugiej strony, według tej samej normy organizacyjnej, zadania budżetowe nie mogą być wykonywane przez wójta. Chociaż uchwała budżetowa ma charakter dyrektywny, to jednak treść obowiązków ciążących na wykonawcy budżetu ma odmienny reżim.

Realizując uchwałę budżetową, wójt ponosi odpowiedzialność za jej wykonanie oraz sprawuje nadzór nad realizacją przewidzianych dochodów i wydatków. Ma szerokie kompetencje zwłaszcza w stosunku do jednostek organizacyjnych wykonujących zadania budżetowe. Może podejmować w stosunku do tych podmiotów wszelkie działania w celu wykonywania nałożonych na niego działań. Uchwalony przez radę gminy budżet jest więc wiążący w zakresie wykonywania ustalonych w nim zadań finansowych. Dlatego jeśli wójt nie podwyższy wynagrodzeń pracownikom urzędu podczas gdy środki na to zostały ustalone w budżecie, to pracownicy nie mogą domagać się podwyżek wysuwając roszczenia wobec gminy. Zasada ta wynika z art. 51 ustawy z finansach publicznych. Stanowi on, iż zamieszczenie w budżecie państwa dochodów z określonych źródeł lub wydatków na wskazane w przepisach cele nie stanowi podstawy roszczeń bądź zobowiązań państwa wobec osób trzecich ani roszczeń tych osób wobec państwa. Budżet samorządowy jest jedynie planem finansowym, który w sposób prognostyczny określa wielkość dochodów i wydatków. De facto nie istnieje przepis, na podstawie którego pracownicy gminy mogliby w takim przypadku domagać się przyznania podwyżek od organu administracji publicznej tak jak roszczeń w stosunku cywilnoprawnym.

Innym słowy dysponowanie określonymi w budżecie środkami na wynagrodzenia leży wyłącznie w gestii wójta. Dlatego tylko on może podjąć decyzję o podwyżkach dla pracowników samorządowych i ma prawo np. środki na wynagrodzenia wydatkować na utworzenie nowych etatów albo na wypłacenie nagród. Równocześnie rada gminy nie ma prawa zobowiązać go do dokonania podwyżek. Dodatkowo czynności z zakresu prawa pracy wobec pracowników urzędu wykonuje wójt. Gdy więc wynagrodzenia pracowników samorządowych są zgodne ze stawkami przewidzianymi w odrębnych przepisami, pracownicy nie mają roszczeń o podwyżki, chyba że zostały one zapewnione w umowach, regulaminie lub układzie zbiorowym pracy.

@RY1@i02/2011/100/i02.2011.100.207.002b.001.jpg@RY2@

Anna Pasoń, associate w KSP Legal & Tax Advice

MPS