Prezydenci miast: odcięli nas od unijnych dotacji

Chodzi o dofinansowywanie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) w nowej unijnej perspektywie finansowej takich przedsięwzięć jak termomodernizacja budynków, niska emisja w zakresie komunikacji miejskiej czy rewitalizacja podupadłych części miasta. Samorządowcy przekonują, że drogę do tych pieniędzy... odcięliśmy sobie sami.

Jak to się stało? Jak stwierdził prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej podczas jednego z posiedzeń zarządu Związku Miast Polskich, kilkudziesięciu miastom z tzw. obszarów regionalnych i subregionalnych niespodziewanie zabrano dostęp do miliardów euro z POIiŚ na tego rodzaju projekty, zostawiając im tylko możliwość aplikowania o środki z regionalnych programów operacyjnych (RPO). "Zmiana ta dokonała się na przełomie roku, bez żadnego wytłumaczenia" - wskazywał prezydent Wałbrzycha.

Wtóruje mu prezydent Inowrocławia Ryszard Brejza. Jak mówi, w ubiegłym roku rząd utworzył listę ok. 80 miast o charakterze regionalnym i subregionalnym, które dzięki środkom z POIiŚ mogłyby kupować np. autobusy ekologiczne czy inwestować w fotowoltaikę. - Zapisy te obowiązywały w formie projektu, jednak gdy zakończyły się negocjacje rządu z Komisją Europejską odnośnie do kolejnej perspektywy UE, niespodziewanie zniknęły. Zostały tylko miasta wojewódzkie i kryteria, które tylko one mogą spełnić - przekonuje Ryszard Brejza.

Gra toczy się o dużą stawkę. Pula POIiŚ na lata 2014-2020 wynosi ok. 115 mld zł. Środki te zostaną przeznaczone m.in. na wsparcie gospodarki niskoemisyjnej, ochronę środowiska, transport, bezpieczeństwo energetyczne, ochronę zdrowia i kulturę. Miasta wojewódzkie i ich obszary funkcjonalne otrzymają ok. 6,5 mld euro, podczas gdy miasta regionalne i subregionalne - tylko 1,4 mld. W dodatku, zdaniem włodarzy mniejszych miast, na mglisto określone w programie cele, jak np. "połączenie tych miast z większymi ośrodkami" czy "rozwój infrastruktury społecznej".

- W jaki sposób mam sięgnąć po te pieniądze, skoro nigdzie z zapisów programu Infrastruktura i Środowisko to nie wynika - pyta prezydent Inowrocławia. - Wskazano nam, że możemy po środki na ochronę środowiska aplikować, ale w ramach RPO [alokacja RPO dla wszystkich 16 województw wyniesie ok. 132 mld zł - red.], a nie POIiŚ. Gdyby zsumować kwotę środków, jakie miasta średniej wielkości chciałyby uzyskać na swoje projekty, to marszałkowie województw zarządzający RPO nie mieliby takich środków w swoich programach do rozdania. Zaś miasta wojewódzkie uzyskały dostęp do takich środków, że nawet nie będą w stanie ich skonsumować - przekonuje Ryszard Brejza.

Samorządowcy wskazują, że może to być efekt roszad personalnych w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju (MIR) po odejściu wicepremier Elżbiety Bieńkowskiej. - Dochodzą mnie słuchy, że ktoś sprawę po prostu przeoczył - twierdzi jeden z zainteresowanych sprawą prezydentów miast.

Urzędnicy MIR dziwią się alarmistycznym doniesieniom lokalnych włodarzy. - Możliwość wsparcia dla miast regionalnych i subregionalnych została przewidziana zarówno ze środków POIiŚ 2014-2020, jak i regionalnych programów operacyjnych - zapewnia Piotr Popa, rzecznik resortu. Nie wyklucza jednak, że dojdzie jeszcze do zmian, na których średnie miasta mogłyby skorzystać. - W sprawie inwestycji w transport miejski resort infrastruktury i rozwoju analizuje potrzeby miast subregionalnych w kontekście zaplanowanych środków w programach regionalnych. Będzie to przesłanka do dalszych kroków i przygotowania wsparcia ze środków budżetowych - mówi rzecznik. Dodaje, że w przypadku inwestycji związanych z modernizacją energetyczną budynków mieszkalnych ze środków POIiŚ 2014-2020 zaplanowano dedykowany konkurs. - Przewiduje się, że wsparcie będzie miało charakter zwrotny - zaznacza Popa.

@RY1@i02/2015/071/i02.2015.071.00000030d.802.jpg@RY2@

Jak podzielono fundusze europejskie (2014-2020)

Tomasz Żółciak

tomasz.zolciak@infor.pl