Wymiar sprawiedliwości powoli wchodzi w XXI wiek

Po pierwsze, ustawa ogranicza ingerencję zwierzchnika w postępowanie prokuratora prowadzącego sprawę. Nie będzie już można wydawać poleceń przez telefon, wiadomo, kto staje się gospodarzem procesu i do końca za jego wynik odpowiada. Po drugie - rozdział funkcji prokuratora generalnego od ministra sprawiedliwości istnieje w 26 państwach Unii Europejskiej i nareszcie po wielu latach starań w Polsce doprowadza się do tego podziału. W ten sposób zostanie zlikwidowany konflikt interesów pomiędzy tymi dwoma urzędami.

Prokuratorzy są zmuszeni przez nową ustawę do lepszej pracy. Poprzez oceny okresowe będzie można bliżej przyjrzeć się sprawności i skuteczności prokuratorów. Ponadto poprawie sprawności działania służyć ma kadencyjność na stanowiskach funkcyjnych. Jeśli prokurator się nie sprawdzi, nie zostanie ponownie powołany.

Przeciąganie dochodzeń jest bardzo poważnym problemem, zwłaszcza dla podejrzanych i oskarżonych. Wystarczy wspomnieć b. ministra Janusza Lewandowskiego, który czekał na rozstrzygnięcie sprawy 13 lat i został w końcu uniewinniony. Cierpią na tym także rodziny oskarżonych ogarnięte ostracyzmem otoczenia.

Idea rozdziału Prokuratora Generalnego od ministra sprawiedliwości była pierwszym moim pomysłem, którzy zaprezentowałem na pierwszej konferencji prasowej po objęciu stanowiska ministra sprawiedliwości. A premier w exposé wygłoszonym 23 listopada 2007 r. w Sejmie zapowiedział, że nastąpi rozdział i odpolitycznienie prokuratury.

To dopiero początek elektronizacji wymiaru sprawiedliwości. Ale początek obiecujący. Wystarczy spojrzeć na liczby: w 2009 roku do sądów wpłynęło łącznie 12 mln spraw, w tym ponad milion spraw nadających się do tego postępowania. Po wprowadzeniu sądu elektronicznego wpłynęło do niego 80 tys. spraw, a 60 tys. załatwiono w ciągu dwóch miesięcy. Liczyliśmy na 100 tys., ale w ciągu całego roku 2010. Załatwia się tą drogą przede wszystkim pozwy o zapłatę rachunków telefonicznych i energetycznych tzw. dostawców usług masowych. Ten e-sąd pozwolił wejść wymiarowi sprawiedliwości rzeczywiście w XXI wiek.

@RY1@i02/2010/063/i02.2010.063.183.006a.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Zbigniew Ćwiąkalski, adwokat, dr habilitowany w zakresie prawa karnego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister sprawiedliwości

adwokat, dr habilitowany w zakresie prawa karnego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister sprawiedliwości