Prawo łaski prezydenta w niełasce Sądu Najwyższego

Konstytucja z 1997 r. oczywiście nie wyklucza zaistnienia tego rodzaju konfliktów, choć ich obecna skala z pewnością przerosła wyobraźnię jej twórców. Najnowszy przykład całkowitego braku zgody pomiędzy najwyższymi segmentami naszej władzy sądowniczej stanowi dyskusja, czy zaistniał spór kompetencyjny pomiędzy Sądem Najwyższym a prezydentem dotyczący zastosowania prawa łaski w postaci „abolicji indywidualnej” w 2015 r. i czy postanowienie Trybunału Konstytucyjnego stanowi jego rozstrzygnięcie, czy nie.

A zatem, czy SN był uprawniony do stwierdzenia w uchwale z 31.05.2017 r. (I KZP 4/17), że prawo łaski, jako uprawnienie prezydenta z art. 139 zd.1 konstytucji, bez naruszenia zasad konstytucji „może być realizowane wyłącznie wobec osób, których winę stwierdzono prawomocnym wyrokiem sądu (osób skazanych)”, a „zastosowanie prawa łaski przed datą prawomocności wyroku nie wywołuje skutków procesowych”? Czy też rację ma TK, orzekając postanowieniem z 02.06.2023 r. (Kpt 1/17), że na podstawie art. 139 i art. 144 ust. 3 pkt 18 konstytucji „prawo łaski jest wyłączną i niepodlegającą kontroli kompetencją Prezydenta RP wywołującą ostateczne skutki prawne”, a „Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do sprawowania kontroli ze skutkiem prawnym wykonywania [tej] kompetencji Prezydenta”? Podkreślmy też, że parę dni po rozstrzygnięciu TK SN wprost je zignorował i wyrokiem z 06.06.2023 r. (II KK 96/23) uchylił orzeczenie sądu II instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie czterech osób skazanych nieprawomocnie w 2015 r., wobec których prezydent 16.11.2015 r. wydał akt łaski.