Jednoosobowy przedsiębiorca może dokonać przekształcenia w spółkę handlową

Nowa możliwość zmiany formy prawnej jednoosobowego przedsiębiorcy w spółkę kapitałową pojawiła się 1 lipca 2011 r.

Dokumenty i zakres czynności, jakie musi podjąć przekształcany podmiot, są podobne do wymaganych przy przekształcaniu spółek handlowych (np. spółki jawnej w spółkę z o.o.). Do nowego rodzaju przekształcenia stosuje się - odpowiednio - przepisy mówiące o powstaniu spółki przekształconej. Są jednak w nowej procedurze pewne obostrzenia. Składany plan przekształcenia i oświadczenie o przekształceniu muszą być sporządzone w formie aktu notarialnego. Obowiązkowe jest także poddanie planu wraz z wyceną aktywów i pasywów spółki badaniu biegłego rewidenta lub rewidentów, wyznaczonych przez właściwy dla przedsiębiorcy sąd rejestrowy. Warto także pamiętać, że zastosowanie nowej procedury może łączyć się z koniecznością wstrzymania na pewien czas działalności. Spółka przekształcona musi bowiem uzyskać nowy NIP i REGON.

Żeby przekształcić firmę wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (która zastąpiła gminne ewidencje działalności gospodarczej) w spółkę kapitałową, należy trzymać się wyznaczonej przez ustawę kolejności. Najpierw przekształcany przedsiębiorca musi sporządzić w formie aktu notarialnego plan przekształcenia. Następnie dokument ten powinien zostać zbadany przez biegłego rewidenta pod względem poprawności i rzetelności. Na pisemne żądanie takiej osoby przekształcający się przedkłada dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty.

Wydana w tym trybie opinia musi zostać dołączona do planu (biegły rewident składa ją wraz z planem przekształcenia sądowi rejestrowemu i przekształcanemu przedsiębiorcy). Konieczne są również załączniki. Należą do nich wycena składników majątku przedsiębiorcy oraz sprawozdanie finansowe na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przygotowanie planu przekształcenia. Przedsiębiorca, który rozpoczął procedurę, musi też złożyć w formie aktu notarialnego oświadczenie o przekształceniu.

Ostatecznie przekształcany zawiera przed notariuszem umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub podpisuje statut spółki akcyjnej. Nie powstaje jednak wówczas - jak w przypadku powstawania spółki kapitałowej od zera - spółka w organizacji. Zarząd musi więc możliwie najprędzej spowodować wpisanie przekształconej spółki do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Płaci za to 500 zł. Wniosek o wpis podpisują i składają wszyscy członkowie zarządu spółki przekształconej. Oni też wnoszą o pierwsze ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, za co także należy zapłacić 500 zł. Trzeba jednocześnie wykreślić indywidualnego przedsiębiorcę z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W tym celu należy uzyskać decyzję organu ewidencyjnego, którym dziś jest minister gospodarki.

Osoby działające za przedsiębiorcę przekształcanego odpowiadają solidarnie wobec nowej spółki, jej wspólników (po przekształceniu może ich przystąpić wielu) oraz wobec osób trzecich. Ponoszą one odpowiedzialność za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem. Chodzi o zawinione zachowania sprzeczne z prawem albo niezgodne z postanowieniami umowy spółki czy statutu. Również biegły rewident jest odpowiedzialny wobec przekształcanego za szkody wyrządzone ze swej winy. Jeśli natomiast zostało wyznaczonych kilku biegłych, to odpowiadają oni solidarnie. Ten, kto się przekształcił, odpowiada też solidarnie z przekształconą spółką za zobowiązania, jakie zaciągnął jeszcze w roli jednoosobowego przedsiębiorcy.

● typ spółki, jaka powstanie po przekształceniu,

● wysokość kapitału zakładowego,

● zakres praw przyznanych osobiście przedsiębiorcy przekształcanemu, jeżeli takie przywileje zostały przewidziane,

● imiona i nazwiska członków zarządu spółki przekształconej.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

Ustawa z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 106, poz. 622).

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).