Kiedy można podjąć pozaprogramową uchwałę

Co do zasady wspólnicy nie mogą obradować w sprawach nieobjętych porządkiem obrad. Reguła ta wprost wynika z treści art. 239 par. 1 kodeksu spółek handlowych. Oznacza to, że podjęcie ponadprogramowej uchwały - na zasadzie art. 252 par. 1 k.s.h. w zw. z art. 58 par. 1 kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 239 par.1 k.s.h. - może stanowić podstawę do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności takiej uchwały. Powyższy zakaz nie dotyczy sytuacji, w której cały kapitał zakładowy reprezentowany jest na zgromadzeniu (w tym również przez pełnomocników, przedstawicieli ustawowych czy prokurentów), a nikt z obecnych nie sprzeciwi się poddaniu określonej kwestii pod głosowanie.

Wymienione przesłanki muszą zachodzić równocześnie. Nie ma przeszkód, aby pełnomocnik (przedstawiciel ustawowy lub prokurent) reprezentował kilku udziałowców. Przy czym w charakterze pełnomocnika (przedstawiciela ustawowego lub prokurenta) nie może występować członek zarządu bądź pracownik spółki. Dopuszczalne jest jednak przyjęcie - zamiast reprezentacji na zgromadzeniu całego kapitału zakładowego - zasady udziału wszystkich wspólników. Ich uczestnictwo w zebraniu udziałowców zapewni wówczas jednocześnie reprezentację całego kapitału zakładowego.

Sprzeciw, czyli brak aprobaty dla wprowadzenia do porządku obrad dodatkowych punktów, musi być wyartykułowany wyraźnie. Powinien być on wpisany do protokołu zgromadzenia pod rygorem utraty prawa do żądania stwierdzenia nieważności uchwały.

Wyjątek od standardu statuowanego treścią art. 239 par. 1 k.s.h. wprowadza par. 2 cytowanego przepisu. Zgodnie z jego brzmieniem wnioski porządkowe oraz o zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników mogą być uchwalone, choćby nie były umieszczone w porządku obrad. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 22 marca 2000 r. (I CKN 450/98, OSNC 2000, nr 9, poz. 170) stwierdził, że przez wnioski o charakterze porządkowym należy rozumieć tylko takie, które dotyczą sposobu rozpatrywania spraw objętych porządkiem obrad, zgromadzenia, sposobu głosowania i podejmowania uchwał. (komentarz do kodeksu spółek handlowych, t. I, 7 wyd., 2010 r., wydawnictwo Wolters Kluwer business, s. 1048). Poza katalogiem spraw porządkowych, do których należy m.in. zarządzenie kilkuminutowej przerwy w celu uzgodnienia stanowisk - pozostają zatem te dotyczące istotnych kwestii dla spółki, np. zmian personalnych w organach podmiotu.

Reasumując: w sytuacji, gdy czytelnik nie wyraża zgody na głosowanie w sprawie nieobjętej porządkiem obrad, a nie dotyczy ona kwestii porządkowych bądź zwołania nadzwyczajnego zebrania wspólników, może zgłosić do protokołu zgromadzenia sprzeciw. Jeżeli mimo sprzeciwu uchwała zostanie jednak powzięta, czytelnik będzie mógł wnieść przeciwko spółce pozew o stwierdzenie jej nieważności. Natomiast kolejność głosowania nad uchwałami może być zmieniona. Przy czym wniosek o zmianę porządku obrad powinien być złożony po stwierdzeniu prawidłowości zwołania zgromadzenia i jego zdolności do podejmowania uchwał, a następnie zaprotokołowany.

@RY1@i02/2011/056/i02.2011.056.210.006b.001.jpg@RY2@

Anna Borysewicz, adwokat, prowadzi własną kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat, prowadzi własną kancelarię w Płocku

Artykuły 239, 243 par. 3 - 4 oraz art. 252 par. 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.)

Art. 58 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).