Czy wierzyciel może przejąć dochód przedsiębiorstwa dłużnika

Mój kontrahent, który jest osobą fizyczną, postanowił zabezpieczyć roszczenia należne mu od mojej firmy i ustanowić zastaw rejestrowy na przedmiotach wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Czy w razie zwłoki z zapłatą będzie mógł domagać się zaspokojenia roszczeń z dochodów, jakie uzyskuję z dochodów przedsiębiorstwa - pyta pan Mateusz z Dębicy.

Jest to możliwe, gdy zastaw rejestrowy został ustanowiony na zbiorze rzeczy lub praw, które stanowią całość gospodarczą. Aby jednak umowa mogła zostać zawarta, to na zamieszczenie w niej takiego zapisu muszą wyrazić zgodę obie strony: zastawca i zastawnik. Zanim dojdzie do podpisania umowy zastawniczej, pan Mateusz może negocjować z kontrahentem i wskazać inną rzecz do obciążenia zastawem rejestrowym.

Gdyby jednak doszło do ustanowienia zastawu na zbiorze rzeczy lub praw stanowiących całość gospodarczą i umowa dopuszczałaby zaspokojenie zastawnika z dochodów przedsiębiorstwa, to wówczas przedsiębiorstwo może zostać przejęte w zarząd. W takim przypadku w umowie zastawniczej powinny być też podane wymogi, jakie musi spełniać zarządca przedsiębiorstwa. Zarządca odpowiadałby wówczas solidarnie z zastawnikiem za szkody, które sprawując zarząd mógłby wyrządzić zastawcy.

Przepisy znowelizowanej ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów dopuszczają też, że zarząd może być wykonywany przez zastawnika.

Umowa zastawnicza może również dodatkowo stanowić, że przedsiębiorstwo na żądanie zastawnika zostanie wydzierżawione, a czynsz przeznaczony na zaspokojenie wierzytelności. Do zawarcia umowy dzierżawy będzie jednak wówczas potrzebna zgoda zastawnika. Natomiast za szkody wyrządzone zastawcy przez dzierżawcę odpowiadaliby solidarnie zastawnik i dzierżawca.