Małżonek może stracić majątek

Z wnioskiem o ogłoszenie upadłości konsumenckiej będzie mógł wystąpić dłużnik pozostający w związku małżeńskim. Na ogłoszenie jej nie będzie mieć żadnego wpływu ustrój majątkowy między małżonkami. Niezależnie od tego, czy umowny, czy ustawowy obowiązywał ich przed ogłoszeniem upadłości męża lub żony, to z dniem ogłoszenia jej w miejsce dotychczasowego ustroju majątkowego powstanie między nimi rozdzielność majątkowa.

Gdyby małżonków łączyła wspólność ustawowa, to ustanie ona z mocy prawa po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Między małżonkami powstanie rozdzielność majątkowa, a cały majątek wspólny, którego razem dorobili się, zanim doszło do upadłości, wejdzie z mocy prawa do masy upadłości. Natomiast do tej masy nie wejdzie majątek osobisty męża lub żony upadłego konsumenta. Na podobnych zasadach masa upadłości obejmie majątek wspólny, gdy na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej, zawartej, zanim jeszcze doszło do upadłości, wspólność została rozszerzona lub ograniczona.

Gdyby jednak małżonkowie nie dorobili się majątku wspólnego, ponieważ umowę o rozdzielności majątkowej zawarli jeszcze przed ślubem, to tylko majątek osobisty upadłego dłużnika wejdzie do masy upadłości.

Skoro cały majątek wspólny wejdzie do masy upadłości, to wówczas małżonek dłużnika będzie miał prawo dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu swojego udziału w majątku wspólnym. Powinien wówczas zgłosić swoją wierzytelność sędziemu komisarzowi i w ten sposób stać się wierzycielem swojego małżonka.

Wierzyciele będą mogli domagać się zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków, jeżeli dłużnik zaciągnął zobowiązania za zgodą drugiego małżonka. Małżonek, który wyraził zgodę, będzie ponosił odpowiedzialność ze swojego udziału w majątku wspólnym.

Aby małżonek upadłego mógł skutecznie dochodzić z masy upadłości roszczeń dotyczących swojego udziału w majątku wspólnym będzie musiał na przykład wykazać, że jego część była większa niż połowa. Wtedy zostanie umieszczony na liście wierzycieli i zaliczony do kategorii trzeciej wierzycieli. W razie podziału masy upadłości również jego roszczenie zostanie zaspokojone.

W określonych przypadkach postępowanie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej będzie mogło zostać umorzone, ukończone lub uchylone. Wtedy dłużnik i jego małżonek nadal będą znajdowali się w stanie rozdzielności majątkowej. Będą jednak mogli zawrzeć umowę majątkową i uregulować w odmienny sposób istniejące między nimi stosunki majątkowe, na przykład przywrócić wspólność majątkową. Wspólność ta nie powstanie jednak między nimi automatycznie z mocy prawa po umorzeniu, uchyleniu lub ukończeniu postępowania upadłościowego.