Zysk przysługuje obecnym wspólnikom

Wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zastanawiają się, komu przysługiwać będzie dywidenda za ostatni rok obrotowy, jeżeli pod koniec roku obrotowego zbyli swoje udziały: czy nowemu wspólnikowi, który był udziałowcem kilka dni w ostatnim roku obrotowym, czy też wspólnikowi, który zbył swoje udziały, ale był udziałowcem przez większość roku obrotowego. Kodeks spółek handlowych dokładnie rozstrzyga tę kwestię w art.193. Zgodnie z jego treścią uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są wspólnicy, którym udziały przysługiwały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku. Co do zasady więc wszystkie osoby, które posiadały w spółce udziały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku, nabywają prawo do dywidendy. Zysk przysługuje więc zawsze obecnym wspólnikom. Bez znaczenia jest zaś fakt, że przed powzięciem uchwały o podziale zysku grono wspólników - ze względu na zbycie udziałów - było inne niż w dniu powzięcia uchwały. Lista wspólników uprawnionych do dywidendy jest ustalana na podstawie księgi udziałów i w tym przypadku pokrywa się z listą wspólników uprawnionych do udziału w zgromadzeniu wspólników podejmującym uchwałę o podziale zysku.

Organem uprawnionym do podjęcia uchwały o podziale zysku jest na mocy art. 191 par. 2 k.s.h. zgromadzenie wspólników, jednakże dopuszczalne jest przekazanie w umowie spółki kompetencji w tym zakresie innemu organowi spółki bądź wskazanej osobie (art.191 par. 2 k.s.h. w zw. z art. 231 par. 2 pkt 2 k.s.h.). Powyższa zasada, iż uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są wspólnicy, którym udziały przysługiwały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku może być jednak modyfikowana. Umowa spółki może bowiem upoważniać zgromadzenie wspólników do określenia dnia, według którego ustala się listę wspólników uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy (art.193 par. 2 k.s.h.). Ten dzień nazwany został przez ustawodawcę dniem dywidendy. W takim wypadku uprawnionymi do otrzymania dywidendy za ostatni rok obrotowy będą osoby będące wspólnikami po odbyciu zgromadzenia wspólników, a w dniu dywidendy. Warto zaznaczyć, że decyzja o przesunięciu dnia dywidendy należy do wyłącznej kompetencji zgromadzenia wspólników. Kompetencji tej nie można przenieść na inny organ (np. zarząd spółki). Dotyczy to również przypadku, w którym decyzja o podziale zysku została wyjęta spod kompetencji zgromadzenia wspólników i przekazana innemu organowi. Można więc np. w umowie spółki przewidzieć, iż o podziale zysku decydować będzie zarząd spółki, ale nie można przekazać zarządowi uprawnienia do przesunięcia dnia dywidendy.

Kodeks spółek handlowych przewiduje określone granice swobody dla zgromadzenia wspólników co do ustalania dnia dywidendy. Przede wszystkim dzień dywidendy powinien być wyznaczony w ciągu dwóch miesięcy od dnia powzięcia uchwały o podziale zysku (art.193 par. 3 k.s.h.). I tu warto zaznaczyć, że nie należy, choć brzmienie art.193 par. 3 k.s.h. może to sugerować, przyjmować, że w terminie dwóch miesięcy ma być podjęta uchwała o wyznaczeniu dnia dywidendy (który mógłby wówczas przypaść nawet za kilka lat, jako że brak byłoby ograniczenia). Uchwała o wyznaczeniu dnia dywidendy powinna zapaść na tym zgromadzeniu, na którym uchwala się przeznaczenie zysku (art. 191 par. 1 k.s.h.) do podziału między wspólników. Późniejsze przesunięcie dnia dywidendy jest niedopuszczalne, gdyż naruszałoby to prawa nabyte osób będących wspólnikami w dniu podejmowania decyzji o podziale zysku. Dzień dywidendy musi przypaść na okres równy dwóm miesiącom, liczonym od dnia podjęcia uchwały. Stosownie do art. 112 k.c. ostatni dzień, jaki można wyznaczyć, to dzień, który datą odpowiada dacie podjęcia uchwały w drugim miesiącu następującym po miesiącu, w którym uchwała ta zapadła.

@RY1@i02/2010/252/i02.2010.252.210.002b.001.jpg@RY2@

Sylwia Zarzycka, radca prawny, komplementariusz Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna Sp.k.

Sylwia Zarzycka

radca prawny, komplementariusz Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna Sp.k.