Biegły rewident musi być niezależny

Jeżeli niezależność audytora w czasie badanie nie zostanie zachowana, badania jest nieważne. Wynika to bezpośrednio z art. 66 ust. 6 ustawy o rachunkowości.

Zgodnie z tym przepisem badanie lub przegląd sprawozdania finansowego z naruszeniem art. 56 ust. 2-4 ustawy o biegłych rewidentach są nieważne z mocy prawa. Z kolei art. 56 ust. 2-4 ustawy o biegłych rewidentach od 6 czerwca 2009 r. określa nowe kryteria niezależności biegłego rewidenta.

Dlatego też trzeba się bacznie przyjrzeć obowiązującym kryteriom w tym zakresie.

Ponieważ przepisy dotyczące kryterium niezależności zmieniły się 6 czerwca 2009 r., w praktyce będą miały zastosowanie do badań przeprowadzanych w stosunku do sprawozdań za 2009 rok.

Przede wszystkim należy więc zwrócić uwagę na art. 56 ust. 3 pkt 4 ustawy o biegłych. Zgodnie z jego treścią niezależność nie jest zachowana, jeżeli biegły osiągnął chociażby w jednym roku, w ciągu ostatnich pięciu lat, co najmniej 40 proc. przychodu rocznego z tytułu świadczenia usług na rzecz jednostki, w której wykonywał czynności rewizji finansowej, lub jednostki z nią powiązanej. Limit przychodów nie dotyczy pierwszego roku działalności biegłego rewidenta. W poprzednim stanie prawnym limit przychodów wynosił 50 proc.

Ponadto bezstronność i niezależność nie jest zachowana, jeżeli biegły rewident:

- posiada udziały, akcje lub inne tytuły własności w jednostce, w której wykonuje czynności rewizji finansowej, lub w jednostce z nią powiązanej,

- jest lub był w ostatnich trzech latach przedstawicielem prawnym (pełnomocnikiem), członkiem organów nadzorujących, zarządzających, administrujących lub pracownikiem jednostki, w której wykonuje lub wykonywał czynności rewizji finansowej, albo jednostki z nią powiązanej,

- w ostatnich trzech latach uczestniczył w prowadzeniu ksiąg rachunkowych lub sporządzaniu sprawozdania finansowego jednostki, w której wykonywał czynności rewizji finansowej,

- jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej do drugiego stopnia lub jest związany z tytułu opieki, przysposobienia lub kurateli z osobą będącą członkiem organów nadzorujących, zarządzających lub administrujących jednostki, w której wykonuje czynności rewizji finansowej, albo zatrudnia do wykonywania czynności rewizji finansowej takie osoby.

Badanie nie będzie ważne również wówczas, gdy biegły uczestniczy w podejmowaniu decyzji przez spółkę, w której wykonuje czynności rewizji finansowej w zakresie mającym związek ze świadczonymi usługami.

Badanie nie może być przeprowadzone z każdego innego powodu, gdy biegły nie może sporządzić bezstronnej i niezależnej opinii lub raportu.

Należy pamiętać, że w dokumentacji rewizyjnej należy zawsze zamieszczać oświadczenie w sprawie bezstronności i niezależności. Natomiast w przypadku wystąpienia zagrożeń, konieczne jest udokumentowanie wszelkich zagrożeń utraty niezależności oraz przedstawienie czynności zastosowanych w celu ich ograniczenia.

Warto też pamiętać o nowym wymogu określonym w art. 65 ust. 7 ustawy o rachunkowości. Przepis ten stanowi, że raport i opinia z badania sprawozdania finansowego podpisuje kluczowy biegły rewident. Za takiego audytora uważany jest natomiast biegły rewident odpowiedzialny za wykonywanie czynności rewizji finansowej w imieniu podmiotu uprawnionego do badania.

Obowiązujące przepisy stanowią, że w spółkach zainteresowania publicznego (np. bankach, spółkach giełdowych, zakładach ubezpieczeń) kluczowy biegły rewident nie wykonywał czynności rewizji finansowej w okresie dłuższym niż pięć lat.

Do badania takiego podmiotu może powrócić dopiero po dwuletniej przerwie. Ponadto kluczowy biegły rewident oraz biegli rewidenci uczestniczący w czynnościach rewizji finansowej nie mogą zajmować kierowniczych stanowisk w jednostce zainteresowania publicznego przed upływem co najmniej dwóch lat od zakończenia wykonywania tych czynności.

Ważne Badanie nie będzie ważne, jeśli biegły uczestniczy w podejmowaniu decyzji przez spółkę, w której wykonuje czynności rewizji finansowej w zakresie mającym związek ze świadczonymi usługami

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 56 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. nr 77, poz. 694).

Art. 66 ust. 6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).