Resort wie, kiedy wynajmujący auto jest przedsiębiorcą

Kwestia konieczności zakładania działalności gospodarczej w przypadku wynajmowania własnego samochodu budzi kontrowersje. Jak bowiem pisaliśmy w ubiegłym tygodniu ("Użyczają swoich aut i nie wiedzą, czy są przedsiębiorcami" DGP nr 199), ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) definiuje ją jako prowadzenie działalności w sposób zorganizowany i ciągły. Większość ekspertów jest zdania, że odnosi się to do efektywnego działania, a więc w takim przypadku sporadycznego wyjmowania auta nie można uznać za prowadzenie działalności.

Ministerstwo Gospodarki stoi na stanowisku, że to nie częstotliwość wypożyczania auta, a czynności jakie w tym celu podejmuje właściciel auta, decydują o tym, czy trzeba zakładać firmę czy nie. Dlatego z całą pewnością nie muszą zakładać firmy te osoby, które wynajmują auto za pośrednictwem specjalistycznego portalu, który zajmuje się kojarzeniem wynajmujących z najemcami.

- Sporadyczny najem samochodu, organizowany przez inną osobę, nie ma cech wymaganych tym przepisem. Jeżeli więc właściciel samochodu zachowuje się stosunkowo biernie, poza zgodą na wynajem samochodu, nie organizuje tej działalności, jej nie reklamuje, to nie prowadzi działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą prowadzi podmiot organizujący najem, a nie wynajmujący - właściciel samochodu - twierdzą przedstawiciele ministerstwa. - Inaczej jest, gdy właściciel samochodu organizuje najem, zachowuje się czynnie. Wtedy spełnia warunki prowadzenia działalności i powinien dopełnić warunków jej zarejestrowania - tłumaczy resort.

Wynajmujący mieszkanie też zachowuje się czynnie w poszukiwaniu najemcy, bo np. zamieszcza ogłoszenia. Dlaczego więc w tym przypadku takiego obowiązku nie ma? MG tłumaczy, że wynajem mieszkania stanowi wyjątek od ogólnej zasady wyrażonej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z nowelizacją ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. nr 3, poz. 13). właściciel, będący osobą fizyczną, nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. Oczywiście, jeśli jest prowadzona w niewielkiej skali.

- Właściciel mieszkania przeznaczonego do najmu okazjonalnego może organizować najem, w tym go reklamować. W odniesieniu najmu samochodu lub innej rzeczy takiej szczególnej regulacji nie ma - pointuje ministerstwo.

Stanowisko Ministerstwa Gospodarki

Uprzejmie informujemy, że art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm. ) działalność gospodarczą definiuje w następujący sposób: "Art. 2. Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły." Z przepisu wynika, że każda działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, jest działalnością gospodarczą. Wyjątki od zasady muszą mieć oparcie w przepisie. Takie przepisy wprowadziła ustawa z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 3, poz. 13). Wprowadzony został bowiem rozdział 2a. Najem okazjonalny lokalu, w którym zawarto przepis art. 19a ust. 1 o następującej treści: "Art. 19a. 1. Umową najmu okazjonalnego lokalu jest umowa najmu lokalu służącego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, którego właściciel, będący osobą fizyczną, nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat." Pośrednio z treści tego przepisu wynika, że najem wymienionego lokalu może następować poza działalnością gospodarczą, o ile spełnione zostały pozostałe warunki zawarte w tych przepisach (jednym z warunków jest to, że wynajmującym może być jedynie osoba fizyczna). W wyroku z 14 lutego 2013 r. (II CSK 351/12) Sąd Najwyższy stwierdził między innymi: "2. Wynajmowanie przez właściciela trzech lokali mieszkalnych i zapowiedziany zamiar wydzierżawienia innych lokali w celu ich wynajęcia, stanowi przedsięwzięcie o skali wystarczającej do uznania najmu lokali za działalność gospodarczą (LEX nr 1318350).

W odniesieniu do lokali mieszkalnych jest więc regulacja szczególna, określająca wyjątek od zasady, że działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, nie jest działalnością gospodarczą, jeśli jest prowadzona w skali nie wystarczającej do uznania za działalność gospodarczą. (...) W odniesieniu najmu samochodu lub innej rzeczy takiej szczególnej regulacji nie ma. Zatem jeżeli wynajmujący prowadzi najem w sposób zorganizowany i ciągły, jest zobowiązany zarejestrować działalność gospodarczą w tym zakresie.

W przypadku sprzedaży na portalach aukcyjnych sprzedający, który wystawia do sprzedaży towar, który nie został przez niego wytworzony w ramach działalności gospodarczej ani nabyty w celu dalszej odsprzedaży, nie prowadzi działalności w sposób zorganizowany i ciągły a korzysta z organizatora sprzedaży (aukcji).

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl