RPO: Status prawny wierzycieli powinien być równy

Rzecznik praw obywatelskich ponownie zwrócił się do ministra gospodarki w sprawie zróżnicowania sytuacji prawnej wierzycieli w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U. z 2010 r. nr 81, poz. 530 z późn. zm.). Przepisy stanowią, że przedsiębiorca może ubiegać się o wpisanie dłużnika do rejestru już na podstawie wezwania do zapłaty, a osoba fizyczna musi przedstawić tytuł wykonawczy.

"Brzmienie aktualnie obowiązującej ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych powoduje zachwianie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa w odniesieniu do osób fizycznych - słabszych uczestników rynku" - pisze w wystąpieniu prof. Irena Lipowicz, RPO. Powołuje się przy tym na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym wszystkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów muszą być uzasadnione.

- Zgodnie z przepisami wierzyciel niebędący przedsiębiorcą może przekazać dane do biura informacji gospodarczej (BIG) dopiero po uzyskaniu tytułu wykonawczego w postępowaniu sądowym, które często jest długotrwałe. Natomiast przedsiębiorca, z zachowaniem określonych reguł, jest uprawniony do przekazywania takich danych już na etapie przedsądowym - tłumaczy Marcin Rębowski, adwokat prowadzący Kancelarię Adwokacką w Łodzi.

W odpowiedzi na pierwsze pismo w tej sprawie minister gospodarki zaznaczył, że dodanie do katalogu wierzycieli osób fizycznych miało pomóc tej grupie w skutecznym dochodzeniu swoich praw. Nie przedstawił jednak przyczyn nałożenia na nich innych obowiązków niż te, jakie formułuje wobec przedsiębiorców. Nie odniósł się także do zarzutów rangi konstytucyjnej.

- To, że zapisy ustawy stawiają w odmiennej sytuacji przedsiębiorców i osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, nie musi automatycznie świadczyć o sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Należy bowiem wziąć pod uwagę to, że sytuacja prawna opisanych podmiotów nie jest tożsama, odmienny jest ich status prawny, a w szczególności ustawowe prawa i obowiązki - wskazuje mecenas Rębowski.

Oprócz wyjaśnienia powyższych wątpliwości rzecznik prosił ministra o przekazanie danych na temat liczby spraw, jakie są kierowane do BIG-ów i liczby zgłaszanych dłużników. Zaznacza, by w wykazie uwzględniony był podział ze względu na rodzaj wnioskodawców.

Joanna Kowalska

joanna.kowalska@infor.pl