Tam gdzie dziecko, tam sąd

Właściwość sądu jednego z państw Unii, wybranego przez strony postępowania w sprawie władzy rodzicielskiej, ustaje wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia - orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości.

Sąd apelacyjny Anglii i Walii chciał ustalić, sądy którego państwa UE mają orzekać w sprawach dotyczących dziecka, które wraz z jednym z rodziców zmieniło miejsce zamieszkania. Dlatego zapytał TS o wykładnię rozporządzenia 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji w sprawach małżeńskich i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej.Chodziło o sprawę, w której Angielka przeprowadziła się z synem z Hiszpanii do Wielkiej Brytanii, a na miejscu pozostał ojciec dziecka. Rodzice zwrócili się do sądu w hiszpańskim Torrox o rozstrzygnięcie, kto ma sprawować opiekę nad chłopcem. Zgodnie z zatwierdzoną przez sąd ugodą chłopiec miał pozostać z matką, a ojcu zagwarantowano kontakty z nim. Jednak po przeniesieniu się do Wielkiej Brytanii kobieta zwróciła się o przekazanie sprawy tamtejszym sądom. Nie chciała wykonywać ugody zawartej przed hiszpańskim sądem. Ojciec dziecka utrzymywał, że wybór sądu w sprawie rodzinnej utrzymuje się po wydaniu orzeczenia, a matka - że skutki zgody na jurysdykcję nie trwają po ogłoszeniu wyroku.

TSUE przypomniał, że prawo Unii wymaga, by w chwili wszczęcia postępowania jurysdykcja sądów państwa innego niż to, w którym zwykle przebywa dziecko, została jednoznacznie uznana przez wszystkich uczestników procedury. Zasadą jest bowiem, że w sprawach opiekuńczych właściwe są w pierwszej kolejności sądy państwa zwykłego pobytu dziecka. Jeśli natomiast rodzic przeprowadza się wraz z potomkiem, to właściwość sądów poprzedniego ich zamieszkania utrzymuje się jedynie w sprawach związanych ze zmianą wydanego poprzednio orzeczenia. I to nie dłużej niż przez trzy miesiące po przeprowadzce. Dlatego - zdaniem sędziów TS - jurysdykcja określona na podstawie rozporządzenia 2201/2003 jest ważna tylko w odniesieniu do konkretnego postępowania i wygasa wraz z jego zakończeniem na rzecz sądu miejsca zamieszkania dziecka.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok w sprawie C-436/13.