Gdzie można dowiedzieć się, że obowiązuje nowy akt UE

Adwokat, którego poprosiłam o poradę, niejako przy okazji powiedział mi, że gdybym została potrącona przez samochód w jednej ze stolic europejskich, nie w czasie ubiegłorocznych wakacji, tylko teraz, w trakcie ferii zimowych, to nie byłoby już żadnych wątpliwości, że mogę wystąpić z roszczeniem o odszkodowanie bezpośrednio przeciw ubezpieczycielowi kierowcy, który spowodował ten wypadek. Zaznaczył przy tym, że nie trzeba by było badać polskiego i obcego prawa prywatnego międzynarodowego, a także konwencji łączących nasz kraj z państwem, którego obywatelem i mieszkańcem jest kierowca. Jednocześnie ów adwokat dodał, że możliwość wystąpienia o odszkodowanie musiałaby wynikać z prawa właściwego dla umowy ubezpieczeniowej, którą zawarł sprawca wypadku, i że wynika to z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, które właśnie weszło w życie i obowiązuje we wszystkich państwach Wspólnoty z wyjątkiem Danii. Skąd powinnam się dowiedzieć, jakie akty prawa europejskiego obowiązują, od kiedy i co zawierają - pyta pani Iwona z Warszawy.

Są to polskie Dzienniki Ustaw (np. na stronie http://www.sejm. gov.pl) i Dzienniki Urzędowe Unii Europejskiej serii L (http://europa.eu.int/eur-lex/lex/JOIndex.do? ihmlang=pl) lub przynajmniej źródła pośrednie, takie jak nasza gazeta. Dotyczy to zarówno prawa polskiego, jak i europejskiego, którego niektóre akty wiążą obywateli państw Unii bezpośrednio, bez konieczności wprowadzania ich do poszczególnych porządków prawnych. Dobrym przykładem tego zjawiska jest właśnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nazywane w skrócie Rzymem II, dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych, o którym powiedział pani adwokat. Niemniej pochodząca jeszcze ze starożytnego Rzymu zasada, mówiąca, że nieznajomość prawa szkodzi, musi być dziś traktowana z przymrużeniem oka, mimo że ciągle jest aktualna. Nikt nie ma bowiem szans na znajomość wszystkich aktów prawa polskiego, europejskiego oraz konwencji wiążących nasz kraj z innymi państwami. Obowiązującego prawa należy szukać wtedy, kiedy jest potrzebne do rozwikłania konkretnej sytuacji. Tam, gdzie mamy do czynienia z elementem zagranicznym (z obywatelami różnych państw albo zdarzeniem, którego skutki uwidoczniają się w kilku krajach), zawsze będzie trzeba przyjrzeć się prywatnemu prawu międzynarodowemu państw, których są obywatelami, lub w których stale mieszkają bohaterowie zdarzenia. Zawsze należy też szukać konwencji międzynarodowych, łączących te kraje i aktów prawa europejskiego, o ile zainteresowane strony są obywatelami lub rezydentami Wspólnoty. Co się zaś tyczy kolizji z samochodami, to warto przyjrzeć się konwencji haskiej o prawie właściwym dla wypadków drogowych, ponieważ mimo wejścia w życie Rzymu II, będzie ona obowiązywała tak długo, jak długo przynajmniej jedno państwo będzie jego stroną.