Koncesje budowlane w całej Unii trzeba ujednolicić

Koncesja na roboty budowlane i usługi to forma realizowania zadań publicznych przy wsparciu kapitału prywatnego. Rozwiązanie to funkcjonuje w UE, jednak każde z państw reguluje je na swój sposób. Skutki braku harmonizacji prawa w tym zakresie oceni wkrótce Komisja Europejska. Jeśli uzna, że sprawa wymaga inicjatywy legislacyjnej, powstanie dyrektywa, która będzie mogła zostać wdrożona do poszczególnych ustawodawstw krajowych. Konsultacje społeczne KE odbywające się w tej sprawie drogą online mają się zakończyć 9 lipca 2010 r.

W Polsce koncesja na roboty budowlane i usługi regulowana jest przez ustawę z 9 stycznia 2009 r. Jej istota polega na wykonaniu przedmiotu przez podmiot prywatny, przy czym wynagrodzeniem jest w tym przypadku prawo do korzystania z obiektu lub usługi bądź też prawo to powiązane z wynagrodzeniem pieniężnym. Najważniejszym elementem koncesji jest jednak przeniesienie ekonomicznego ryzyka projektu na inwestora. Płatność koncesjodawcy nie może bowiem prowadzić do odzyskania całości nakładów poniesionych przez koncesjonariusza.

Tryb udzielenia koncesji zbliżony jest do udzielenia zamówienia publicznego w przetargu. Postępowanie rozpoczyna się od umieszczenia ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych lub na stronach Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich - w zależności od wartości przedmiotu koncesji. W odpowiedzi na ogłoszenie podmioty zainteresowane składają wnioski o zawarcie umowy koncesji. Następnym etapem są negocjacje, po których następuje złożenie ofert przez potencjalnych koncesjonariuszy. Następnie koncesjodawca wybiera oferenta, z którym zawrze umowę.

Pomimo wielu zalet, jakie niesie ze sobą realizacja inwestycji w formie koncesji na roboty budowlane lub usługi, formuła ta wykorzystywana jest stosunkowo rzadko. Przyczyną jest m. in. fakt, że jest to instytucja dość nowa i z racji tego budzi wiele obaw - zwłaszcza w środowisku samorządów. Nie bez znaczenia jest też konieczność dysponowania przez inwestorów pokaźnym portfelem. Wydatki bowiem należy ponieść niemal natychmiastowo, a korzyści z inwestycji rozkładają się na lata.

Zgodnie z raportem o sytuacji rynku partnerstwa publiczno-prywatnego przygotowanym przez firmę doradczą Investment Support w 2009 r. w Polsce wszczęto 32 postępowania na udzielenie koncesji w obecnie obowiązującej formie. Sektorami, które w tym zakresie dominowały, były: sport i rekreacja, infrastruktura komunalna, ochrona zdrowia i edukacja. Część postępowań zostało jednak odwołanych z uwagi na brak zainteresowania ze strony inwestorów. Pomimo to - zdaniem ekspertów należy uznać, że formuła koncesji zyskuje na znaczeniu, a trend ten będzie się utrzymywał.

Damian Michalak

gp@infor.pl