Przysługuje prawo do zasiłku na dziecko

Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytanie austriackiego sądu krajowego (Verwaltungsgerichtshof), do którego odwołała się obywatelka od decyzji austriackich organów administracji finansowej. Te ostatnie utrzymywały bowiem w dwóch instancjach, że skarżąca powinna zwrócić wypłacony jej, a nienależny zasiłek na dziecko.

Tymczasem skarżąca uważała, że zachowała prawo do świadczenia, mimo iż rozwiodła się z Austriakiem, który nadal mieszkał i pracował w kraju, w którym niegdyś żyli razem z ich córką, a ona z córką wyprowadziły się do Grecji. W nowym państwie osiedlenia nie była bowiem ani zatrudniona, ani nie prowadziła firmy w okresie istotnym dla sprawy. Nie miała więc prawa do zasiłku. Zgodnie z jej wiedzą nie miało też znaczenia, że były małżonek mógł otrzymywać zasiłek na ich dziecko w Austrii. Twierdziła przy tym (jak okazało się - zasadnie), że jeśli nawet na mocy ustawodawstwa austriackiego, w zaistniałej sytuacji zasiłek rodzinny jej nie przysługiwał, to należało brać pod uwagę rozporządzenie Rady z 2 grudnia 1996 r. nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.

Finanzamt (urząd podatkowy) w Moedling twierdził natomiast, że nie został spełniony jeden z warunków przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na podstawie krajowej ustawy, dotyczący - jak to określono - głównego ośrodka życiowych interesów i stałego pobytu dziecka w Austrii.

Rozpatrując sprawę, Trybunał orzekł, że sąd krajowy zawsze ma obowiązek sprawdzenia, czy zapisany we wspólnotowym rozporządzeniu warunek został spełniony. Tym samym konieczne było ustalenie, czy dziecko (nawet jeśli nie mieszkało z ojcem w okresie istotnym dla sprawy) można uznać w rozumieniu prawa krajowego za członka jego rodziny. I gdyby się nawet okazało, że nie (bo nie żyło w tym samym gospodarstwie domowym), to czy można je uznać za pozostające głównie na utrzymaniu ojca.

ETS przypomniał, że choć rozporządzenie nr 1408/71 nie odnosi się do stosunków rodzinnych po rozwodzie, to jednak nic nie uzasadnia wyłączenia stosowania jego przepisów w takich sytuacjach. Nie ma również znaczenia, że ojciec nie płacił alimentów, mimo że był do tego zobowiązany. Ważne jest tylko, czy obywatelka miała prawo do zasiłku rodzinnego w Grecji. Chodzi bowiem o zasadę niekumulowania świadczeń. Gdyby się więc okazało, że skarżącej należał się zasiłek w nowym miejscu zamieszkania, to ten, który słusznie pobierała z Austrii, zostałby zawieszony w kwocie, jaką powinna wypłacać jej Grecja. Osoba rozwiedziona zachowuje prawo do zasiłku rodzinnego nawet po wyprowadzeniu się z państwa członkowskiego UE wypłacającego świadczenie. Dzieje się tak nawet, gdy jej były małżonek nadal tam mieszka i pracuje. Prawo do zasiłku ulega zawieszeniu tylko do wysokości kwoty świadczeń należnych w nowym miejscu zamieszkania (zgodnie z ustawodawstwem tego państwa Unii).

Osoba rozwiedziona zachowuje prawo do zasiłku rodzinnego nawet po wyprowadzeniu się z państwa członkowskiego UE wypłacającego świadczenie

Podstawa prawna

Wyrok ETS z 26 listopada w sprawie C 363/08.