Małe firmy też zarobią na publicznych przetargach

Komisja Europejska proponuje zmiany w przepisach o zamówieniach publicznych, dzięki którym łatwiej będzie w przetargach startować małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP). Obecnie wiele z nich nawet tego nie próbuje ze względu na biurokrację i wysokie koszty.

Reforma ma zwiększyć konkurencyjność na rynku, a zarazem po stronie zamawiających zmniejszyć wydatki budżetowe przeznaczane na finansowanie zamówień publicznych. Na roboty publiczne i usługi w drodze zamówień publicznych, czyli przez rozpisywanie przetargów, państwa UE wydają ok. 18 proc. PKB.

Aby rozwiązać problem nadmiernej biurokracji, proponowanym rozwiązaniem są oświadczenia własne, przyjmowane przez instytucje zamawiające jako wstępne dowody świadczące o spełnieniu warunków dopuszczających do uczestnictwa w procedurze. To oznacza, że dokumenty wymagane byłyby tylko od zwycięzcy przetargu. Komisja ma nadzieje, że dzięki temu MŚP będą chętniej przystępowały do przetargów, bo nie będzie to już dla nich takim dużym obciążeniem administracyjnym czy finansowym.

Ponadto w przypadku zamówień publicznych zwycięzca nie musi być tylko jeden: komisja zachęca państwa członkowskie do podziału danego zamówienia na części, co zwiększy liczbę przedsiębiorstw - a mogą być nimi właśnie małe i średnie firmy - które otrzymają zlecenie. Oczywiście podział nie jest obowiązkowy, jednak jeżeli instytucja zamawiająca postanowi go nie dokonywać, będzie zobowiązana do przedstawienia wyjaśnienia.

Podobnie rzecz się ma z zamówieniami publicznymi zlecanymi przez instytucje unijne. Instytucja rozpisująca przetarg może np. wymagać od wykonawców posiadania odpowiedniej zdolności finansowej, czyli posiadania minimalnego rocznego obrotu. Ten wymóg często stanowił istotną przeszkodę dla MŚP. KE proponuje ograniczenie wymogów dotyczących minimalnego rocznego obrotu do trzykrotności szacunkowej wartości zamówienia, z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Ponadto państwa członkowskie będą mogły też dać podwykonawcom możliwość wnioskowania o bezpośrednie płatności od instytucji zamawiającej. To umożliwi podwykonawcom, którymi są często MŚP, skuteczną metodę ochrony ich interesów w zakresie płatności.

Propozycja jest obecnie przedmiotem dyskusji w Parlamencie Europejskim. Głosownie zaplanowane jest na grudzień.

Dominika Ćosić

korespondencja z Brukseli