Czy można żądać odszkodowania za nielegalny strajk

Za szkody wyrządzone strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną z naruszeniem przepisów ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych organizator ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. W grę wchodzić będzie odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu czynu niedozwolonego, określona w art. 415 i nast. k.c.

Dla dochodzenia odszkodowania od organizatorów nielegalnego strajku konieczne będzie wykazanie przez poszkodowanego pracodawcę wszystkich przesłanek tej odpowiedzialności (art. 6 k.c.).

Poszkodowany będzie musiał wykazać bezprawność działania sprawców (przejawiającą się w prowadzeniu nielegalnego strajku), wysokości szkody i adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą a nielegalnym strajkiem (odpowiedzialność tylko za normalne, typowe następstwa działania lub zaniechania).

Trzeba podkreślić, że szkoda może polegać zarówno na stracie, jaką poniósł poszkodowany pracodawca, jak i na pozbawieniu go korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Tak więc szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między obecnym jego stanem majątkowym a tym stanem, który zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Może być nią także konieczność uiszczenia kary umownej przez pracodawcę na rzecz kontrahenta spowodowanej opóźnieniem w dostawie produktów wskutek przeprowadzenia nielegalnego strajku. Ważne też będzie wykazanie winy sprawcy szkody (organizatorów strajku). Z działaniem (lub zaniechaniem) zawinionym mamy do czynienia wtedy, gdy możemy postawić sprawcy zarzut, iż podjął i wykonał niewłaściwą decyzję, a w określonych sytuacjach, że nie wykonał tego, co należało, choć mógł i powinien to uczynić.

Jeśli organizatorem strajku były władze statutowe zarejestrowanych związków zawodowych jako osób prawnych, wówczas zastosowanie znajdzie art. 416 k.c. Zgodnie tym przepisem osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu.

Gdy organizatorem strajku było kilka podmiotów, wówczas będą one ponosić solidarnie odpowiedzialność za powstanie szkody. Oznacza to, że poszkodowany (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników (sprawców) łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Podstawa prawna

Art. 26 ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. nr 55, poz. 236 z późn. zm.).

Art. 361, par. 2, art. 366 ust. 1 i 2, art. 415, art. 416 i art. 441 par. 1 z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).