Czy można przywrócić termin na złożenie apelacji

Terminy procesowe mają za zadanie dyscyplinować strony, a przez to usprawniać tok postępowania w sądzie. Zasadą jest, iż w przypadku niezachowania przez stronę terminu przewidzianego dla danej czynności procesowej staje się ona bezskuteczna. W niektórych jednak okolicznościach przepisy procedury cywilnej dają stronie, po spełnieniu określonych warunków, możliwość przywrócenia terminu. Jeżeli bowiem strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli przekroczenie terminu nie pociąga za sobą ujemnych skutków procesowych dla strony.

Podstawowym warunkiem przywrócenia przez sąd terminu procesowego jest brak winy po stronie osoby dokonującej czynności procesowej. Przepisy nie przewidują żadnych kryteriów, według których należy oceniać zachowanie się strony. Każdy przypadek oceniany jest odrębnie, ale jako ogólne kryterium w tym zakresie przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony, która należycie dba o własne interesy (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSP 1972/7- 8/144). Ocena braku winy pozostawiona została każdorazowo sądowi, co daje możliwość uwzględnienia wszelkich okoliczności danej sprawy. Jak wskazał jednak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 lutego 1998 r. (II UKN 519/97, OSNP 1999/1/36) nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia dokonania czynności procesowej w terminie. Jeśli sąd uzna, że strona swoim zawinionym działaniem doprowadziła do przekroczenia terminu procesowego, to wniosek o przywrócenie takiego terminu zostanie oddalony.

Brak winy to podstawowy, ale niejedyny warunek domagania się przywrócenia terminu. Niezbędne jest jeszcze złożenie w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny przekroczenia terminu wniosku o przywrócenie terminu. Składa się go do sądu, w którym czynność miała być dokonana (będzie to sąd rejonowy, bowiem za jego pośrednictwem wnosi się apelację). W takim wniosku trzeba uprawdopodobnić, że do przekroczenia terminu doszło bez winy strony. Ponieważ chodzi o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, zatem do wniosku należy dołączyć ponownie apelację. Wprawdzie raz już czytelnik ją składał, ale została przez sąd odrzucona.

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Podstawa prawna

Art. 167 - 172 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).