Dzierżawa przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo to więcej niż zakład produkcyjny. Zawsze - zgodnie z definicją zawartą w kodeksie cywilnym - jest ono zorganizowanym zespołem składników zarówno materialnych, jak i niematerialnych. Do tych pierwszych należą np. nieruchomości (grunty, budynki) i ruchomości (samochody, surowce, towary). Do drugich zalicza się m.in. nazwę, koncesje, patenty, a nawet tajemnice przedsiębiorstwa, o czym warto pamiętać, decydując się na dzierżawę całego przedsiębiorstwa.

Gdy chodzi o formę umowy dzierżawy, to akt notarialny nie jest konieczny. Zasadą wynikającą z kodeksu cywilnego jest bowiem, że zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa powinno być dokonane w formie pisemnej, z podpisami poświadczonymi notarialnie. Akt nie jest konieczny nawet wtedy, kiedy w skład wydzierżawianego przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość, ponieważ tylko umowy przenoszące własność ziemi czy budynków i zobowiązujące do tego muszą być sporządzone przez rejenta.

Jeśli zaś chodzi o ujawnianie transakcji, to nie tylko zbycie, musi być wpisane do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dotyczy to także dzierżawy. I jeśli częścią dzierżawionego przedsiębiorstwa spółki jest nieruchomość, a właściwe prawo własności nieruchomości, to umowa opiewająca na jej wydzierżawienie może być również wpisana w dziale III księgi wieczystej (pod warunkiem że wydzierżawiającym jest właściciel). Ujawnione w księdze jego prawo staje się skuteczne również wobec kolejnego właściciela. I po to właśnie, by tego rodzaju wpis był ponad wszelką wątpliwość możliwy, warto zawrzeć dwie powiązane ze sobą umowy dzierżawy - osobno dotyczącą nieruchomości i osobno mówiącą o dzierżawie reszty przedsiębiorstwa.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

Art. 55¹ i art. 55² ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).