Sąd może skrócić lub wydłużyć termin upadku zabezpieczenia

Termin upadku zabezpieczenia roszczenia pieniężnego liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego to roszczenie. Ale sąd może postanowić inaczej - uchwalił Sąd Najwyższy.

Sąd okręgowy udzielił E.B. zabezpieczenia roszczenia poprzez obciążenie nieruchomości A.Z. hipoteką przymusową na kwotę 233 tys. zł. Roszczenie objęte tym zabezpieczeniem zostało przez sąd uwzględnione. Pozwany wniósł apelację, ale została ona odrzucona, ponieważ jej nie opłacił. Następnie sąd apelacyjny nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi. E.B. złożyła z kolei wniosek o przedłużenie terminu upadku zabezpieczenia.

I tu powstał problem z oceną, czy w przypadku, w którym strona wniosła w terminie przysługujący jej środek zaskarżenia, ale został on odrzucony jako niedopuszczalny, datą początkową, od której należy liczyć termin upadku zabezpieczenia, jest data uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, czy też postanowienia o odrzuceniu środka zaskarżenia. Sąd apelacyjny przedstawił takie zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu.

Zgodnie z art. 754¹ kodeksu postępowania cywilnego, co do zasady zabezpieczenie upada po upływie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu. Sąd pytający zwrócił jednak uwagę, że z regulacji wynika, że przepis szczególny lub orzeczenie sądu może stanowić, że zabezpieczenie nie upadnie w tym terminie. Sąd może, na co wskazuje się w doktrynie, do chwili upadku zabezpieczenia rozpoznać wniosek o wydłużenie lub skrócenie tego terminu, a wydane orzeczenie stanowiłoby zmianę postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Sąd wskazał też, że przyjęta w orzecznictwie data uprawomocnienia się orzeczenia, od którego wniesiono środek zaskarżenia, czyli data pierwszego dnia po upływie terminu do jego wniesienia, z uwagi na czas trwania postępowania międzyinstancyjnego powoduje, że miesięczny termin w praktyce upłynąłby, zanim możliwe byłoby wszczęcie egzekucji.

Sąd Najwyższy rozwiał wątpliwości co do liczenia terminu upadku zabezpieczenia i uchwalił, że następuje on w terminie miesiąca, liczonym od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego to roszczenie, chyba że sąd postanowi inaczej.

Ewa Maria Radlińska

 ewa.radlinska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Uchwała Sądu Najwyższego z 18 października 2013 r., sygn. akt III CZP 64/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia