ZUS musi wysłać decyzję do obojga małżonków

Jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych chce za długi składkowe obciążyć hipoteką przymusową nieruchomość wspólną należącą do małżeństwa, decyzja w tej sprawie musi być doręczona obojgu małżonkom. I nie ma znaczenia, które z nich osobiście odpowiada za nieuregulowane należności. Tak orzekł Sąd Najwyższy

Warszawski oddział ZUS wniósł do sądu hipotecznego o wpis do księgi wieczystej hipoteki przymusowej na kwotę ponad 128 tys. zł, obciążającej nieruchomości należące do małżonków S. Hipoteka miała stanowić zabezpieczenie należności obciążających męża z tytułu nieodprowadzonych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od marca 2004 r. do maja 2011 r. Przy czym do nieuregulowanych należności doliczono również odsetki karne oraz koszty upomnienia i egzekucyjne.

Referendarz Sądu Rejonowego w P. dokonał żądanego wpisu, który się uprawomocnił - kolejne sądy oddalały odwołanie i apelację małżonków.

Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, który nie zdecydował się na wydanie ostatecznego orzeczenia. Sędziowie dojrzeli w rozpatrywanej sprawie poważny problem prawny. W lutym 2012 r. weszła w życie ustawa z 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. nr 131, poz. 1075), która wprowadziła jednolitą hipotekę o uniwersalnym zastosowaniu. To wywołało kolejny problem. Czy doręczona dłużnikowi decyzja ZUS, ustalająca wysokość należności z tytułu składek, może być - po zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece - podstawą wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka? Takie pytanie prawne zadano rozszerzonemu składowi SN.

Sąd Najwyższy, obradując w składzie siedmiu sędziów, wydał w odpowiedzi uchwałę. Stwierdził w niej, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka. Przy czym może to nastąpić tylko wóczas, gdy decyzja została doręczona zarówno mężowi, jak i żonie.

Michał Culepa

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 10 października 2014 r. (sygn. III CZP 28/14) www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia