Bezpieczeństwo ważniejsze niż turban

Nawet taka interwencja funkcjonariuszy państwowych, która narusza dobra osobiste, w tym uczucia religijne, może być uzasadniona. Muszą oni jednak postępować zgodnie z prawem - orzekł Sąd Najwyższy.

Sprawa dotyczyła incydentu, który miał miejsce na lotnisku Okęcie dwa lata temu. Shaminder P., obywatel brytyjski pochodzenia hinduskiego, wyznający religię Sikhów, odmówił zdjęcia tradycyjnego nakrycia głowy - turbanu. Motywował to względami natury religijnej (w wyznawanej przez niego religii zdjęcie turbanu jest uznawane za hańbiące dla mężczyzny). Straż Graniczna zatrzymała go, poddała kontroli osobistej, ukarano go także mandatem za utrudnianie czynności służbowych.

Shaminder P. skierował do sądu pozew o ochronę dóbr osobistych. Zażądał publikacji przeprosin przez komendanta głównego Straży Granicznej, podania wyroku do publicznej wiadomości oraz 30 tys. zł zadośćuczynienia. Sąd I instancji stwierdził, że wprawdzie doszło do naruszenia dóbr osobistych, ale działanie funkcjonariuszy SG nie było bezprawne. Wezwanie do zdjęcia turbanu było zaś uzasadnione względami bezpieczeństwa. Do podobnych wniosków doszedł także sąd II instancji. Shaminder P. przegrał także przed Sądem Najwyższym: kasacja została oddalona. SN wskazał w uzasadnieniu, że funkcjonariusze wykonywali swoje czynności zgodnie z przepisami. Zachowywali się też poprawnie wobec powoda, co wykazano przed sądami niższych instancji. - Kontrola na lotniskach zawsze wiąże się z naruszeniem dóbr osobistych, każdy musi liczyć się z takimi dolegliwościami - mówił sędzia Krzysztof Pietrzykowski. - Takie są aktualne standardy: wartości osobiste muszą niestety ustąpić przed wartościami nadrzędnymi, do których należy zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony życia oraz zdrowia ludzi - dodał.

SN wskazał, że naruszenie dóbr osobistych, aby mogło podlegać sankcji, musi być bezprawne. Co więcej, istnieje domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. W tym procesie zostało jednak obalone.

Michał Culepa

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 17 września 2014 r., sygn. akt I CSK 439/13.