Czy zastaw może pozostać w rejestrze mimo spłaty długu

Mój wspólnik proponuje, żeby nie wykreślać z rejestru zastawu ustanowionego na samochodach naszej firmy, mimo że spłaciliśmy całą należność wobec banku, którą zastaw zabezpieczał. Taka była sugestia naszego kredytodawcy. Zastanawiam się jednak, jaki to ma sens? I czy naszej spółce nic z tego tytułu nie grozi - pyta pan Roman z Kutna.

Jest to bowiem praktyka, którą dopuszcza nowelizacja ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, obowiązująca od 11 stycznia 2009 r. Niemniej to prawda, że pozostawienie w rejestrze wpisu ma sens przede wszystkim dla zastawnika, czyli wierzyciela. To on, udzielając kolejnego kredytu lub pożyczki tej samej spółce handlowej (czy osobie fizycznej), może zabezpieczyć ją tym samym zastawem i nie wypada z kolejki wierzycieli, mówiąc kolokwialnie. Zasadą jest, że wierzytelność tak zabezpieczona podlega zaspokojeniu z przedmiotu zastawu przed wszelkimi innymi wierzytelnościami zabezpieczonymi zastawem. I o to właśnie chodzi bankom, które kolejny raz pożyczają pieniądze tym samym podmiotom. Taką możliwość przewidziała wprost, nie budząc już żadnych wątpliwości, zmiana wspomnianej ustawy. Muszą jednak zostać spełnione przewidziane w niej warunki. Zastaw rejestrowy nie wygasa, jeżeli umowa zastawnicza tak stanowi. Gdyby więc nie przewidziała tego pierwotna umowa zastawnicza podpisana przez spółkę (a zapewne tak jest), to konieczny będzie aneks. Poza tym umowa (bądź aneks, który jest zawsze częścią umowy) musi określać co najmniej stosunek prawny, z którego wynika lub może wynikać nowa wierzytelność. Ta zaś powinna powstać nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od wygaśnięcia pierwotnej zabezpieczonej wierzytelności. Konieczne jest również określenie najwyższej sumy zabezpieczenia dla nowej wierzytelności, przy czym kwota ta nie może być wyższa od ujawnionej już w rejestrze.

Dlatego wydaje się, że nie ma żadnego niebezpieczeństwa dla pana spółki. Tym bardziej że jeśli nawet w ustawowym terminie nie powstanie stosunek prawny, z którego wynikałaby nowa zabezpieczona wierzytelność, to zastaw i tak wygaśnie po pół roku. Zastawnik natomiast będzie miał obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o wykreślenie zastawu z rejestru lub powinien dopełnić formalności, które pozwolą panom wystąpić o wykreślenie.