Pozwy zbiorowe konsumentów

Pozwy zbiorowe będą stosowane po 19 lipca. Będą mogły dotyczyć szkód wyrządzonych przez produkt niebezpieczny, a także odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych.

Wyjątek stanowią roszczenia o ochronę dóbr osobistych. Gdy będzie chodziło o pieniądze, konieczne stanie się ujednolicenie wysokości roszczeń każdego członka grupy, z uwzględnieniem wspólnych okoliczności sprawy. Będzie to dopuszczalne nawet w dwuosobowych podgrupach. Powództwo będzie wolno ograniczyć do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego. Co więcej, wszczęcie postępowania grupowego nie wyłączy możliwości samodzielnego dochodzenia roszczeń przez poszkodowanych, którzy nie przystąpią do grupy lub z niej wystąpią.

Powództwo wytoczy reprezentant grupy. Może nim stać się jej członek albo rzecznik konsumentów (w zakresie swoich uprawnień). Będzie prowadził postępowanie w imieniu własnym, choć na rzecz wszystkich członków grupy. Jednocześnie będzie w takich sprawach obowiązywał przymus adwokacki. Wynagrodzenie pełnomocnika będzie wolno ustalić na część wygranej przez powoda kwoty. Nie będzie to jednak mogło być więcej niż 20 proc.

Pozew musi zawierać wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym. Cofnięcie go, zrzeczenie się, albo ograniczenie roszczenia będzie wymagało zgody większości zainteresowanych. Sąd jednak i tak będzie mógł uznać takie działanie za sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.

Sprawy w postępowaniu grupowym rozpatrzy sąd okręgowy, w składzie trzech sędziów zawodowych. W każdym stanie sprawy będzie mógł skierować strony do mediacji. Na żądanie pozwanego wolno mu będzie zobowiązać powoda do złożenia kaucji. Ten zaś będzie musiał zebrać ją i wpłacić w gotówce. Kwota nie powinna przekraczać 20 proc. wartości przedmiotu sporu. Będzie na to co najmniej miesiąc. I jeśli pozwanemu nie zostaną zasądzone koszty, to kaucja zostanie zwrócona natychmiast po uprawomocnieniu się kończącego sprawę orzeczenia.

Opłata stosunkowa w postępowaniu grupowym w sprawach o prawa majątkowe będzie wynosiła 2 proc. wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia, ale nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 tysięcy.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

Ustawa z 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (Dz.U. nr 7, poz. 44). Zacznie obowiązywać po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia, czyli 19 lipca 2010 r.