Czy zapisobierca windykacyjny odpowiada za długi spadkodawcy

Od 23 października 2011 r. obowiązują zmiany w prawie spadkowym. Zgodnie z nimi istnieje możliwość wskazania w testamencie zawartym w formie aktu notarialnego osoby, która po śmierci spadkodawcy przejmie po nim konkretną rzecz, np. mieszkanie lub samochód. Taka osoba nazywana jest zapisobiercą windykacyjnym. Spadkobiercą jest natomiast osoba, która dziedziczy cały majątek, albo jego ułamkową część np. 1/2 lub 1/4 (albo z mocy ustawy, albo na podstawie testamentu).

Zgodnie z nowymi przepisami zarówno spadkobierca, jak i zapisobierca windykacyjny ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe. Do chwili działu spadku jest to odpowiedzialność solidarna. Natomiast od chwili działu spadku odpowiedzialność tych osób jest proporcjonalna do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń.

Zapisobierca windykacyjny będzie mógł uwolnić od tej odpowiedzialności, składając w terminie sześciu miesięcy od otwarcia spadku oświadczenie o odrzuceniu zapisu windykacyjnego (spadkobierca składa oświadczenie o odrzuceniu spadku). Takie oświadczenie składa się przed sądem, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie, lub przed sądem spadku (ustnie do protokołu lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym). Można je też złożyć przed notariuszem.

Jeśli zapisobierca windykacyjny (spadkobierca) nie złoży takiego oświadczenia w terminie sześciu miesięcy, jest to jednoznaczne z prostym przyjęciem zapisu windykacyjnego (spadku). Zapisobierca windykacyjny - podobnie jak spadkobierca - ma bowiem trzy możliwości. Po pierwsze może przyjąć przedmiot zapisu windykacyjnego (spadek) bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (jest to przyjęcie proste). Po drugie może przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności (jest to przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). Po trzecie może też go odrzucić. W pierwszym przypadku (przyjęcie proste), jeśli długi spadkowe będą wyższe od wartości masy spadkowej, zapisobierca (spadkobierca) będzie musiał spłacić je z własnego majątku. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że zapisobierca (spadkobierca) odpowiada za długi spadkodawcy tylko do wysokości wartości spadku.

Jeśli zapisobierca (spadkobierca) odrzuci spadek, nie będzie musiał spłacać wierzycieli. Po złożeniu oświadczenia utraci wszelkie do niego prawa i nie będzie mógł tego później odwołać. Traktuje się go, jakby nie dożył spadku. W jego miejsce wchodzą osoby, które dziedziczyłyby po nim z mocy ustawy (np. dzieci, wnuki).

Odpowiedzialność zapisobiercy windykacyjnego jest ograniczona do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego według stanu i cen z chwili otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy)

Teresa Siudem

teresa.siudem@infor.pl

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).