Czy dochodzić kosztów procesu

Czytelniczka nie zapłaciła mimo upływu czternastu miesięcy zasądzonych od niej kosztów procesu. Teraz firma, która wszczęła to postępowanie, domaga się i należnej kwoty, i odsetek od niej. Czy można wytoczyć kolejny proces o zapłatę kosztów procesu wraz z odsetkami?

Nie. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie przewiduje takiej ewentualności. Zasadą jest także, że koszty procesu mogą powstać wyłącznie w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym. Dlatego nie można dochodzić w odrębnym postępowaniu należności z tytułu kosztów innego procesu. Tak samo nie da się dochodzić ich przed wydaniem orzeczenia kończącego. Nie można również korygować kwot prawomocnie już zasądzonych - podkreśla Sąd Najwyższy.

Dowodem na słuszność takiego poglądu jest publicznoprawna natura kosztów procesu. Chodzi o to, że ich ponoszenie, wysokość i celowość jest dyktowana interesem publicznym. Strony procesu, uiszczając koszty, biorą udział w ponoszeniu przez państwo kosztów wymiaru sprawiedliwości. I nawet zasądzenie kosztów między stronami, z uwzględnieniem wyniku sprawy lub innych kryteriów ustanowionych w ustawie, nie zmienia istoty rzeczy - podkreślają sędziowie SN. Oznacza to m.in., że nie mogą być naruszone przepisy zakazujące po uprawomocnieniu się orzeczenia o kosztach modyfikacji ich wysokości. Dotyczy to również doliczania odsetek.

Nie ma więc możliwości wytoczenia procesu o zasądzone już odsetki ani doliczenia do wyznaczonej przez sąd kwoty oprocentowania za opóźnienie płatności. Nie można przy tym stosować żadnych przepisów prawa cywilnego odpowiednio. Dzieje się tak dlatego, że ustawa zawsze reguluje wprost wszelkie ewentualne zmiany, jakie mogłyby dotyczyć prawomocnie zasądzonych należności z tytułu kosztów procesu.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

Uchwała Sądu Najwyższego z 20 maja 2011 r. sygn. akt III CZP 16/11.